Önce fintech kavramına ve ekosistemine değinelim…

Fintech Nedir?

Paranın olduğu her yerde, faaliyetlerin ve ihtiyaçların teknoloji yoluyla giderilmesini konu alan fintech kavramı; “finans teknolojileri” anlamına gelmektedir.

Buradaki finans ifadesiyle bahsedilen, paranın olduğu her yer; yani özel bankalar, merkez bankaları, borsalar, aracı kurumlar, ödeme sistemleri ve derecelendirme kuruluşlarından oluşan ekosistemdir.

1 yıldan kısa vadeli işlemleri konu alan piyasalar finansal, 1 yıldan uzun vadeli işlemleri konu alanlar ise sermaye piyasaları olarak adlandırılmaktadır.

Fintech tanımı kapsamına giren özel sektör şirketleri iki grupta ele alınabilir:

• Finans hizmetleri sağlayan teknoloji şirketleri (Örneğin; PayPal, İyzico, MasterCard, VISA, Apple Pay, Android Pay, Samsung Pay, Western Union ve N26 Bank)
• Finans kuruluşlarına teknoloji hizmeti sunan şirketler (Örneğin; SWIFT, SEPA, Fedwire, EFT, Bloomberg, Refinitiv, Accuity, Fitch, Moody’s ve 360T)

Dünyada Fintech Sektörüne Bakış

Dünyada fintech sektörüne bakıldığında, aşağıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere küresel para dağılımıyla ölçülü olarak Kuzey Amerika’nın şirket sayısı ve işlem hacmi yönünden en büyük paya sahip olduğu görülmektedir.

Tıpkı diğer yıkıcı teknolojiler (disruptive technologies) gibi fintech’in de gelişim amacı, hâlihazırda yapılmayan/yapılamayan işlemleri mümkün kılmak ve yapılmakta olan işlemleri de daha verimli duruma getirmektir.

Piyasa değeri sıralamasına göre dünyadaki fintech şirketleri incelendiğinde ise aşağıdaki sıralama ortaya çıkmıştır:

Wire Transfer (Banka Havalesi) İfadesinin Ortaya Çıkışı

Finans teknolojilerinin öne çıkmasının en bilinen aşaması; 1918’de ABD Merkez Bankasının (FED) bankalar arasında dijital olarak para transferi sağlamak amacıyla kablolama yaptırarak Fedwire Fon Hizmetleri’ni kurmasıdır.

Bunun devamında fintech kavramını öne çıkaran diğer gelişmeler şöyle sıralanabilir:

• 1971’de NASDAQ’ın halka arz ve elektronik ticaret sistemlerini geliştirmesi,
• 1995’te Wells Fargo’nun ilk defa online banka hesabı uygulamasına imza atması,
• 1998’de günümüzdeki adıyla PayPal olarak bilinen Confinity’nin faaliyete başlaması,
• 2011’de Google’ın Google Cüzdan uygulamasını başlatması,
• 2018’de küresel fintech yatırımının 59,5 milyar dolara ulaşması.

Fintech Dendiğinde Akla…

2016 yılında S&P Global tarafından yapılan çalışmada, fintech endüstrisine yeni bir bakış açısından bakılması gerekli görülmüştür. Bu kapsamda mevcut ekosistemin incelenmesi sonucunda fintech’in temel alanları aşağıdaki gibi ele alınmıştır:

• İşletme süreçlerinin taşere edilmesi,
• Yatırım ve sermaye piyasaları teknolojileri,
• Dijital borç verme,
• E-ticaret ve pazarlama teknolojileri,
• Finansal medya ve veri çözümleri,
• Sigorta ve sağlık sistemi teknolojileri,
• Ödemeler,
• İnsan kaynakları ve maaş teknolojileri,
• Güvenlik teknolojileri.

Bunların içinde öne çıkan üç başlığın; ödeme sistemleri, işletme süreçlerinin taşere edilmesi ve blok zincir olduğu görülmektedir. Burada blok zincirin, güvenlik teknolojileri başlığından ortaya çıktığı ve uygulama alanlarının yaygınlaştığı bilinmektedir.

Fintech’in Öne Çıkan Faaliyet Alanları

Ödeme Sistemleri

Ödeme hizmetleri önceden doğrudan bankalar tarafından yürütülmekteyken, teknolojinin gelişimi ve yatırımların artmasıyla bu alanda hizmet sunan fintech şirketleri ortaya çıkmıştır.

Sırasıyla dijital ödeme sistemlerinin ortaya çıkışı; kredi kartı, online, mobil ve biyolojik/deri altı çiplerle ödeme şeklinde sayılabilmektedir.

Yaygın kullanıma sahip olduğu bilinen kredi kartlarından günümüzde online ve mobil ödemeye ciddi bir geçiş söz konusudur. Bu geçiş hem güncel kredi kart başvuru sayısındaki azalmadan hem de kredi kartları yoluyla dijital ödeme hizmeti sunan şirketlerin müşteri sayısındaki ve işlem hacmindeki artıştan gözlemlenebilmektedir.

Dijital ödeme pazar büyüklüğü ve gelecek tahminleri konusunda Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) 2014’te yapılan araştırmada 2020’deki pazar büyüklük tahmini, 14 milyar dolar seviyesinde açıklanmıştır. Ancak ilgili yılda rakam, 17,8 milyar dolar ile bahsi geçen tahminin üzerinde bir performans göstermiştir.

Aynı araştırmanın 2020 yılı analizine göre ise 2030’daki pazar büyüklüğünün, 100 milyar doların üzerinde olacağı tahmin edilmiştir. Tüm bu rakamlardan yola çıkılarak, küresel ölçekte dijital ödeme pazarının hızla büyüdüğü rahatlıkla söylenebilir.

Blok Zincir ve Finans

Dünyada blok zincir ve finans sektörü uygulamaları oldukça önemli görülmektedir. Blok zincirin gelişimi ile merkeziyetsiz, dijital ve çevrim içi yapılara sahip olan kripto varlıklar doğmuş ve yaygınlaşmıştır.

Finans ekosistemi açısından “para” olarak kabul edilmeyen kripto varlıkların en önemli görülen özellikleri, merkezi olmamalarıdır. Merkezi olmayan sistemlere De-Fi (Decentralized Finance) adı verilmiştir… Kripto varlıkların finans ekosisteminde merkezi otoritelerden bağımsız olması, istenmeyen bir durumdur. Bu nedenle kripto varlıkların dijital ve çevrim içi özelliklerine karşılık, merkez bankalarının da dijital para birimleri çıkarmaları önerilmektedir.

Bu kapsamda Bank of International Settlements (BIS) tarafından düzenlenen Innovation Summit’te çeşitli ülkelerin merkez bankalarının başkanları tarafından yapılan tartışmaların sonucunda, Central Bank Digital Currency (CBDC) üzerine çalışmaların önemli olduğu ve bunların yaygınlaştırılması gerektiği kararlaştırılmıştır.

Yüksek mobilite, iş yükü azlığı ve çeşitli masraflardan muaflık; kripto varlıkların önde gelen avantajlarındandır. Ancak söz konusu varlıklardaki yüksek fiyat hareketliliğinin yanı sıra hukuki/idari düzenlemelerden ve yaptırımlardan muaflık da kayda değer dezavantajlar olarak görülmektedir.

Finansal Kurumlara Hizmet Veren Teknoloji Şirketleri

Müşterilerin büyük ölçüde “kredi kartlarının üzerinde bir logo” şeklinde bildiği ve esas hizmet alıcıları finansal kurumlar olan fintech şirketleri, finansal sistem için hayati önem taşımaktadır.

%100 Dijital Bankacılık

Şubeye gitme gibi fiziksel herhangi bir etkileşim bulunmayan bankacılık hizmetlerine, %100 dijital bankacılık adı verilmektedir. Aylık arama hacmine göre Ekim 2021’de yapılan araştırmaya göre çeşitli ülkelerdeki ileri gelen dijital bankalar, aşağıda gibidir:

Gayrimenkul Gözünden Fintech

Dijital olarak kredi verme ve paylı mülkiyetten gayrimenkul teminatlı varlıklara kadar, fintech’in gayrimenkul sektörünü genişletmesinin en yıkıcı kısımlarına dikkat çekilmelidir.

Proptech’in yükselişiyle birlikte; insanların gayrimenkul inşa etme, satın alma, satma ve kiralama başta olmak üzere gayrimenkulle ilgili tüm fiilleri değişmeye başlamıştır. Proptech, gayrimenkule ilişkin mevcut işlemlerin iyileştirilmesini veya hâlihazırda mümkün olmayan işlemlerin mümkün kılınmasını amaçlamaktadır.

Gayrimenkul sektöründeki dijital dönüşüm/yıkım; Y kuşağının ev alıcısı hâline gelmesine geçiş ve 2008’deki ekonomik krizin ardından bankalara duyulan güven eksikliği gibi çeşitli eğilimler tarafından desteklenmiştir.

Gayrimenkul olgusu ve buna ilişkin işlemlerin büyük bir bölümü parayla ilişkilidir. Belirttiğimiz gibi fintech de finansmana erişimin teknoloji yoluyla kolaylaştırılmasını hedeflemektedir. Bu nedenle proptech ile fintech’in kesişimini ele almak amacıyla; proptech şirketlerinin finans işlevi entegrasyonları veya fintech şirketlerinin gayrimenkule ilişkin işlevlerinin sinerjileri iyi incelenmelidir.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda fintech ile proptech kavramlarının, sınırları belirgin olmakla birlikte kesişim gösterebilen alanlar oldukları ortaya çıkmıştır. Yine fintech ile gayrimenkul alanının kesişimi (veya proptech ile finans alanının kesişimi) durumunda ortaya çıkan etkinin büyük ölçüde pozitif olduğu gözlemlenmiştir.

Özetle endüstri 4.0, büyük veri, yapay zekâ gibi güncel ve öne çıkan kavramlar ışığında fintech ile gayrimenkul alanının etkileşimiyle sinerji oluştuğu/oluşacağı söylenebilmektedir.

Kaynakça:

En Büyük Fintech Şirketleri Araştırması

Fintech’e Giriş: Anahtar Sektörler ve Trendler

Ülke Bazında En Popüler Dijital Bankalar

The post Gayrimenkul Gözünden Fintech appeared first on EMSAL.COM.

Proptech Neden Önemli?

Son yıllarda birçok akademik kurum ve meslek örgütü tarafından dijitalleşme ile bunun neden olabileceği riskler/avantajlar üzerine çalışmalar yapılmaktadır.

Özellikle emek yoğun sektörler olan gayrimenkul ve varlık değerleme, gayrimenkul pazarlaması, tesis ve gayrimenkul yönetimi gibi alanlarda teknolojiye ihtiyaç duyulmaktadır.

Örneklendirecek olursak söz konusu alanlarda; veri tabanı ve veri ambarı tasarımı, bilgi ve karar destek sistemleri, nesnelerin interneti, veri madenciliği, büyük veri/yapay zekâ başta olmak üzere güncel araçlarla işlemlerin teknolojiye dayalı şekilde yapılmasına öncelik verilmektedir.

Dünyada arazi, gayrimenkul, yapım yönetimi ve çevre alanındaki önemli meslek eğitim ve akreditasyon kurumu olan Lisanslı Değerleme Uzmanları Kraliyet Kurumu (Royal Institution of Chartered Surveyors, RICS) tarafından yayımlanan Mesleğin Geleceği (Future of the Profession)¹ adlı raporda, gelecek yıllarda gayrimenkul alanındaki uzmanların yaptıkları işe önderlik edebilmeleri için dünyanın nasıl değiştiğini anlamaları gerektiği vurgulanmaktadır.

Bu nedenle gelecekte ihtiyaç duyulacak beceriler ve iş modelleri ile meslek standartlarını oluşturma ve uygulama şekilleri hakkında düşünülmesi gerekmektedir.

Dijital bozulma, inovasyon, proptech, siber güvenlik, AI (Artificial Intelligence-Yapay Zeka), Alexa, IoT (Internet of Things-Nesnelerin İnterneti), akıllı binalar, akıllı şehirler, sürücüsüz otomobiller gibi kavramların her biri; son yıllarda gayrimenkul ve kentler üzerine güncel tartışma konuları oluşturmaktadır.

Morphosis ve RICS’in 2018 yılında yayımladığı, “Eşiği Geçmek: Gayrimenkulde ve Şehirlerde Sürdürülebilir Dijitalleşme İçin Bir Kitap” ² adlı eserde ortaya konduğu gibi bir süreden beri ortaya çıkmakta olan dijital teknolojiler; artık birbiriyle bütünleşmektedir. Yine söz konusu teknolojilerin yaygınlaşması; yüksek düzeydeki yatırımlar, toplumun kabulü ve mevzuat tarafından teşvik edilmektedir.

İnsanlık kendisi için dönüşümsel, gayrimenkul ve şehirler içinse son derece önemli sonuçlar doğuracak dijitalleşmiş bir yaşam biçimine adım atmaktadır.

RICS tarafından yapılan bir diğer çalışmada da³ blok zinciri, dijital ikizler ve diğer platformlar aracılığıyla yapılı çevrenin dijitalleşmesine güç veren teknolojik değişimin hızı vurgulanmıştır.

Proptech, Fintech, Insurtech ve Diğerleri…

Yazının başında belirttiğimiz gibi proptech gayrimenkul teknolojileri anlamına gelirken, fintech finans teknolojileri, insurtech ise sigortacılık teknolojileri anlamını taşımaktadır. Bunlar, birbiriyle kesişebilen kavramlardır. Örneğin fintech alanındaki bir yazılım, gayrimenkulleri de konu alabilir. Yani, “Bu teknoloji proptech midir yoksa fintech midir?” diye çelişkiye düşülmemelidir.

Proptech Uygulamaları

Proptech, gayrimenkule ilişkin tüm teknolojilerdir. Yani el değiştirme (alım-satım), kiralama, planlama, değerleme, kullanma, tasarım, ölçme, pazarlama, yapım, keşif-metraj, işletme, mülkiyet, sigorta, finansman, ruhsat alma, tadilat, dönüşüm, ifraz, tevhit, geliştirme, toplulaştırma gibi işlemler için ortaya çıkan teknolojiler; proptech olarak kabul edilmektedir.

Bunlar karşımıza bir web sayfası olarak çıkabileceği gibi; gömülü sistem, masaüstü uygulaması, mobil uygulama veya giyilebilir teknoloji biçiminde de çıkabilir. Bu alanda çok sayıda uygulama görülmektedir.

Uluslararası denetim ve danışmanlık şirketi KPMG bu temaları, dört başlık altında ele almaktadır:

• Kentsel planlama,
• Tasarım ve inşaat,
• Arama, satış ve satın alma,
• Kiralama ve yönetim.

Dijitalleşme ve Proptech

Proptech olgusu beraberinde, dijitalleşme veya dijital dönüşüm kavramlarını da getirmektedir. Yıkıcı teknolojiler (disruptive technologies), gelişen teknoloji sayesinde önceden yapılması mümkün olmayan bir şeyin yapılabilir hâle gelmesini veya hâlihazırda yapılmakta olan bir faaliyetin daha verimli bir biçimde gerçekleştirilmesini kapsamaktadır.

Bu da mevcut süreçlerin dijital dönüşüme uğramasıyla, yani dijitalleşme olgusuyla mümkündür. Dolayısıyla bu alan, “gayrimenkul alanında dijitalleşme (süreç/dönüşüm) ve gayrimenkul teknolojileri” ifadesiyle özetlenebilir.

Türkiye’de bakanlıkların, üniversitelerin, meslek ve sivil toplum örgütlerinin teknolojik gelişime ve dijital dönüşüm konularına odaklandıkları gözlemlenmektedir.

“Türkiye’deki Dijital Değişime CEO Bakışı” ⁴ adlı çalışmada dijital değişim; “dijital, sosyal, mobil ve yeni teknolojileri kullanarak, müşteriler ile ekosisteme değer yaratacak, iş süreçlerini geliştirecek ve tüm şirketin yetkinliklerini arttıracak yeni iş yapış ve yeni düşünüş şekillerine geçiş süreci” olarak tanımlanmıştır.

Aynı çalışmada dijital değişim; “Tüketicilerin, müşterilerin, şirketlerin, değer zincirlerinin, sektörlerin, (…) alışılagelen değişim hızından çok daha farklı biçimde değişime maruz kalması” olarak da ifade edilmektedir.

Çalışmaya göre kurumlarda dijital olgunluk ve strateji arasında önemli bir korelasyon bulunduğu ve dijitalleşmenin hangi sektörde olursa olsun kurumsal anlamda gerçek bir değişim dönemi yaşatacağı belirtilmektedir.

Proptech’in Sunduğu Olanaklar

Proptech; gayrimenkul endüstrisinde dijitalleştirilmiş, otomasyon odaklı dönüşümün eş anlamlısı olarak da kabul edilebilir. Bu nedenle belirli bir zamanda pratik olarak mümkün olmasa bile; her zaman tüm aracıları teknoloji veya dijital çözümlerle değiştirmeye çalışmak ve tüm yazılım çözümlerini uyumlu hâle getirmek amaçlanmalıdır.

Proptech endüstrisi, henüz başlangıç aşamasındadır. Bu endüstrinin gelişimi için günümüzde kullanılmakta olan tüm çözümlere duyulan ihtiyaç sorgulanmalı, bunların daha hızlı ve daha ucuz yapılma yolları tartışılmalıdır. Bunu gerçekleştirirken de tüm aşamalarda; “şeffaflık, hız ve maliyet” olmak üzere üç özelliğe odaklanılmalıdır.

Proptech, Dijital Dönüşümden Daha Fazlası

Sonuç olarak proptech, dijital dönüşümden daha fazlasıdır. Teknoloji, gayrimenkul sektörünün kalbine müşteri deneyimini koymaya yardımcı olabilir.

Doğası gereği proptech, verimlilik sağlamayı hedefler. Buradaki verim artışı; iş gücü, zaman, mekân, sermaye, enerji ve diğer kaynakların tasarrufu ile olabileceği gibi; erişilebilirlik, sosyal içerme, sinerji, aynı anda hizmet verilebilen kullanıcı sayısı veya beklentiler ve tahminler ile gerçekleşen durum uyumluluğunun artması şeklinde de olabilir. Gayrimenkul alanında faaliyette bulunan her kesimin, teknoloji kullanımı ve yeterlilik yönünden kendini analiz etmesi ve yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası düzeylerde rekabet etme kabiliyetini artırmak için güncel gelişmeleri takip etmesi önerilmektedir.

Kaynakça:

1: Mesleğin Geleceği (Future of the Profession)

2: Eşiği Geçmek: Gayrimenkulde ve Şehirlerde Sürdürülebilir Dijitalleşme İçin Bir Kitap

3: The Futures Report 2020

4: Türkiye’deki Dijital Değişime CEO Bakışı

The post Proptech ve Gayrimenkulde Dijitalleşme appeared first on EMSAL.COM.

Fintech Şirketleri Nedir? Fintech Hangi Sektörlerde Etkili?

Yukarıdaki tanımlamada bahsettiğimiz işlemleri gerçekleştiren profesyonel girişimlere, fintech şirketleri denmektedir. Bu firmaların temel amacı, geleneksel finans yöntemleriyle teknolojinin sağladığı imkânları harmanlayarak; kaliteli, güvenli ve hızlı hizmet sunmaktır. Finansal işlemleri uçtan uca bir yeniliğin içine itmeyi hedefleyen fintech girişimleri, kullanıcılarına sağladığı fayda itibarıyla bu amacına gün geçtikçe yaklaşmaktadır.

Fintech’ler gerek yerel gerekse küresel düzeyde bankacılık ve sigorta sektörlerinde ciddi bir gelişmişliğe sahiptir. Söz konusu sektörlerin kullanıcıya sunduğu hizmetlerde hatırı sayılır ölçekte kullanılan fintech çözümleri, bu yönüyle bankacılık ve sigorta alanlarından ciddi oranda pazar payı almaktadır. Savımızı örneklerle temellendirmek gerekirse internet bankacılığı hizmetleri kapsamında; internet üzerinden para transferleri, gelir-gider takip sistemleri ve kredi kolaylıkları gibi başlıklar ön plana çıkmaktadır.

Fintech Şirketi Nasıl Kurulur? Fintech Şirketi Kurmadan Dikkat Edilmesi Gerekenler

Uzmanlara göre günümüzde teknolojinin gelişimiyle birlikte ciddi önem kazanan fintech sektörüne profesyonel olarak girmek isteyenler, daha önce hayata geçirilmemiş parlak fikirleri ortaya çıkarmalıdır. Ardından söz konusu çözümlerden faydalanan ya da faydalanmayı hedefleyen kurumlarla temas kurularak etkileyici sunumlar gerçekleştirilmelidir. Örneğin, az önce de ifade edildiği üzere bankacılık sektörünün fintech çözümlerinden elde edilen etkiyi kabullendiği; herkesçe bilinmektedir. Bu noktada girişimciler tarafından bankacılık ekosisteminin ilgisini çekecek yenilikçi fikirlerin geliştirilerek ortaya atılması, işe yarayabilir.

Tüm bunların yanı sıra uzmanlar, yeni kurulacak bir fintech girişiminin başarılı olması adına öne çıkan gereklilikleri şöyle sıralamaktadır: “Regülasyonlara dikkat, rekabet edebilirlik, müşteri güvenine verilen önem, güçlü bir ekip, yenilikçi hizmet üretimi, doğru teknoloji kanalı seçimi ve güçlü bir finansman.”

Dünyada Fintech Sektörü

Fintech sektörünün global düzeydeki son durumu da merak edilen konuların başında gelmektedir. Bu noktada öne çıkan KPMG Perspektifinden Fintech Sektörüne Bakış adlı raporda fintech alanının küresel ölçekte ulaştığı büyüklük ve gelecekte ulaşması beklenen nokta şu şekilde belirtilmektedir:

2015-2020 yılları arasındaki 5 yıllık dönem içerisinde global arenada fintech alanına ortalama her yıl yaklaşık 30 milyar dolar yatırım yapıldı. Küresel fintech piyasasının 2019 sonu itibarıyla 5,5 trilyon USD büyüklüğe ulaştığı tahmin ediliyor. Sektörün önümüzdeki beş yıllık süreçte de yıllık ortalama %23,5 bileşik büyüme oranına erişeceği düşünülüyor. Piyasanın alt segmentlerinde ise liderlik yapay zekâ çözümleri üreten şirketlerin uhdesinde ve bu görünümün 2025 yılına dek sürmesi bekleniyor. (…) 2023 yılında müşteri hizmetleri robotlarının bankalara 7,3 milyar USD; yapay zekâ uygulamalarının ise sigorta sektörüne 1,3 milyar USD kazandıracağı tahmin ediliyor.

Peki, fintech alanında dünya genelinde öne çıkan merkezler nereler?

Startup Genome’un 2020 araştırma sonuçlarına göre küresel fintech’in beş ana merkezi aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır.

• Silikon Vadisi
• New York
• Londra
• Singapur
• Pekin
• Şanghay
• Boston
• Hong-Kong
• Paris
• Chicago
• Los Angeles
• Toronto

Türkiye’de Kaç Fintech Var?

Özellikle 2008’de yaşanan küresel finans krizinin ardından hız kazanan fintech girişimleri, ülkemizde de gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Zira bugün farkında olmasak da rutin hayatımızın pek çok noktasında fintech çözümlerinden faydalanmaktayız. Yine rakamsal okumalar yapmak gerekirse, KPMG Perspektifinden Fintech Sektörüne Bakış adlı raporda “Ülkemiz, Avrupa kıtasında 2020 yılında aldığı 139 milyon fonlama ile Polonya’nın ardından 18. sırada yer alıyor. Listenin ilk üç sırasında ise 13,6 milyar USD ile Birleşik Krallık, 5,3 milyar USD ile Fransa ve 5,1 milyar USD ile Almanya yer alıyor. Bu hacim, sadece Ortadoğu ülkeleri dikkate alındığında ise ülkemizi 3. sırada tutuyor. (…) Ülkemizde, Mart 2021 itibarıyla var olan 441 fintech şirketinin %80’inden fazlası varlığını sürdürüyor.” şeklindeki ifadelerle Türkiye’nin fintech karnesi ortaya çıkarılmaktadır.

The post Fintech Nedir? Fintech Uygulamaları Nelerdir? appeared first on EMSAL.COM.