İçindekiler
1990’lardan beri yeşil binalar, gayrimenkul sektöründe giderek büyüyen bir pazar olarak varlığını sürdürmektedir. 2000’li yılların başında sürdürülebilir binalara evrilen bu sektör, 2020 başlarında artık net sıfır binalar olarak konumlandırılmaya başlamıştır. Bu dönüşümün en büyük nedeni ise iklim değişikliği ile ilgili risk algısı ve derhal somut eylemlere ihtiyaç duyulduğunun kabulüdür. İnşaat sektörü artık karbon emisyonlarının büyük kısmından sorumlu olduğunu fark etmiştir. Ardından yatırımcılar da paralarını sürdürülebilir gayrimenkullere yatırmayı tercih etmiş ve süreç hızlanmıştır.
Sadece yatırımcılar değil, karbon yoğun malzemeler olan çelik ve beton sektörü de gömülü enerjiyi düşürecek yollar aramaya başlamışlardır. Ama esas heyecan verici konu, ahşap sektöründeki canlanma ve ahşap ürünlerin doğal karbon tutma yeteneğinin anlaşılmasıdır.
Ahşap Yapı Malzemeleri Pahalı mıdır?
Ahşap binalar net sıfıra giden yolda önemli bir rol oynama potansiyeline sahiptir. Bu yapıların çevresel etkileri, çelik ve betonla karşılaştırılamaz seviyededir. Ancak ahşap bina yapmanın maliyeti, maalesef geleneksel yöntemlerden fazla olarak algılanmaktadır. Çoğu araştırma da lamine ahşap yapı elemanlarıyla inşa edilen binaların maliyetinin geleneksel beton ve çelik yapılardan pahalı olduğunu göstermektedir. Ancak ahşap yapı elemanlarının genel olarak daha ucuz bir seçenek olduğunu ortaya koyan çalışmalar da bulunmaktadır. Ahşap binalarda kullanılan yapı elemanlarının türüne ve miktarına bağlı olarak önemli maliyet farklılıkları olabilir.
Ahşabın Daha Fazla Benimsenmesi, İklim Açısından Önem Arz Ediyor
Yeşil bina sektöründe sertifikasyon sistemlerinin ahşap kullandırmaya yönlendirmesi de maliyeti artırmaktadır. Tüm koşullar aynı olmadığından, binalarda farklı malzemelerle maliyet karşılaştırması da kolay değildir. Ancak ahşap yapıların sayısı arttıkça maliyetleri diğer malzemelerle yapılan binalarla karşılaştırmak ve yatırımcılara sunmak mümkün olacaktır. Özetle ahşabın bir an evvel daha fazla benimsenmesi, iklim açısından önem arz etmektedir.
Sigortacılık gibi ilgili endüstriler ahşabın geniş çapta benimsenmesini gerçekten erişilebilir kılmak için gerekli değişiklikleri benimsemeye istekli olmalıdır. Kullanılan kereste türü üzerinde sıkı kontrollere sahip ısmarlama sigorta ürünleri, kitlesel kereste pazarının potansiyelini ortaya çıkarmanın anahtarı olacaktır. Sektör, ahşabın yaygınlaşması için gereken endüstri ağlarını inşa etmeye başlamalıdır.
Ahşap Malzeme, Yaşayan Bina Sertifikası (LBC) ile Uyumlu
Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) yaygınlaşmaya başlayan yaşayan bina sertifikası (LBC) alan binalara bakarsanız, çoğunluğunun yapısında bazı ahşap unsurların olduğunu görürsünüz. Zorluğun bir kısmı, projenin gömülü karbon ayak izini dengelemesi gerektiğidir. Yani binadaki malzemelerin toplanması, üretilmesi ve taşınması ile ilişkili karbonu hesaplamanız gerekir. Nispeten düşük karbon ayak izine sahip olan ahşap, yenilenebilir bir kaynaktır. Bu nedenle LBC felsefesine çok iyi uymaktadır.
Ahşap, geri dönüştürülebilirlik için de mükemmeldir. Çünkü genellikle cıvatalıdır ve binanın ömrünün sonunda cıvata sökülerek yapı malzemesi tekrar tekrar kullanılabilir.
Neden Ahşap Yapı?
Rejeneratif bir bina inşa etmek artık yeni normdur ve bu nedenle birçok farklı çözüm vardır. Doğası gereği yenilenebilir olan ahşap, yapısal anlamda sağlamdır ve düşük karbon ayak izine sahiptir. Bununla birlikte ahşabın FSC logosu ile belirtilen, sorumlu şekilde yönetilen ormanlardan elde edilmesi sağlanmalıdır. Ayrıca sadece yerel ekonomiyi canlandırmak için değil, aynı zamanda ulaşım etkilerini en aza indirmek için de yerel ahşap malzemelerin kullanımına odaklanılmalıdır. Son olarak ahşabın işlenmesi de dikkate alınmalıdır. Çünkü bu, mekânların iç hava kalitesi ve ayrıca alanlarda çalışan insanların sağlığı üzerinde bir etkiye sahiptir. Düşük uçuşan organik bileşenler (VOC) ve formaldehit içermeyen dolgu macunları ile arıtma ürünleri kullanılarak bu etki azaltılabilir.
Öte yandan ormanlarımızın sürdürülebilir şekilde yönetilmesini ve ormansızlaşmanın önlenmesini sağlamak da artık kritik konumdadır. Bu nedenle FSC sertifikalı Ahşap Gözetim Zinciri de gözetilmesi gereken bir alandır. Çoğu orman artık FSC sertifikalıdır ancak tedarik zincirinin bir alt aşamasında ahşap artık karışmakta ve saf FSC ahşabı için piyasada yeterli talep olmadığından bu sertifika kaybolmaktadır.
Biyofilik Tasarım Nedir? Ahşap ile İlişkisi Nasıldır?
Ahşap aynı zamanda biyofilik tasarımın hedefleriyle de projeye yardımcı olabilecek harika bir malzemedir. Biyofili, insanların doğa ile doğuştan gelen bir bağı olduğu fikridir ve bunu tasarımlara entegre etmek; alanda yaşayan, çalışan ve oynayan insanları olumlu yönde etkiler. Biyofili, doğal malzemelerin veya şekillerin, renklerin, seslerin, doğa görüntülerinin, gerçek bitkilerin vb. kullanımı yoluyla birçok farklı şekilde entegre edilebilir. Ahşap, yazının sonundaki fotoğraflarda görüleceği üzere hem iç hem de dış mekânlarda farklı fonksiyonlarla kullanılabilir.
Ahşap Malzeme, Yayılan Karbondioksit Miktarını Azaltmakla Kalmaz
İnşa etme şeklimizdeki herhangi bir iyileştirmenin çevremiz üzerinde olumlu bir etkisi olabilir ve ahşap çözümler bu noktada büyük rol oynayabilir. Beton, çelik ve kiremit gibi geleneksel malzemeler yerine ahşabın kullanılması yayılan karbondioksit miktarını azaltmakla kalmaz, aynı zamanda ürünün ömrü boyunca kilitler. Eğer bertaraf edilirse depolanan bu enerji, daha sonra kullanılabilir hâle getirilir. İnşaatlarda genel olarak diğer malzemelerin yerine ne kadar çok ahşap kullanabilirsek çevre için o kadar iyi olur.
