İçindekiler
sahibinden.com, Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) iş birliğiyle hazırlanan “sahibindex Kiralık ve Satılık Konut Piyasası Görünümü” Mart raporuna göre reel satış gerilim yaşanıyor.
Kiralık ve satılık konut piyasasındaki değişimlerin mercek altına alındığı rapora göre, ülke genelinde 2020 Mayıs’tan itibaren sürekli artan ülke genelindeki reel konut fiyat endeksi, 2023 Temmuz’dan bu yana düşüş eğilimini sürdürüyor. Aktarılan bilgiler ışığında reel fiyatlardaki yıllık değişim oranı ülke genelinde yüzde -14,1’e, İstanbul’da yüzde -16,1’e, İzmir’de ise yüzde -13,6’ya kadar geriledi. Cari fiyatlarda yıllık değişim oranı şubat ayına kıyasla ülke genelinde 2,2 puan azalarak yüzde 44,8 oldu.
Reel Konut Fiyatları Ne Durumda?
Raporda reel konut fiyat endeksi kapsamında yer alan bilgilere göre, 2020 Mayıs’tan itibaren sürekli artan ülke genelindeki reel konut fiyat endeksinin 2023 Temmuz’dan bu yana gösterdiği düşüş, 2024 Mart’ta da azalarak da olsa devam etti.
Son analizlere göre reel konut fiyat endeksi martta şubata kıyasla 0,8 puanlık azalışla 172,7 olmuştur. Şubattan marta enflasyon oranı yaklaşık yüzde 3,2 olurken Türkiye genelinde cari konut fiyat artışı aynı dönemde yüzde 2,7’de kaldı. Raporda son aylarda cari konut fiyatları sistematik olarak enflasyonun altında kaldığı için reel fiyatların azaldığı belirtildi.
Üç büyükşehrin reel konut satış fiyatları hakkında da bilgi verilen çalışmada, şu ifadeler yer aldı:
Önceki sekiz ayda olduğu gibi konut reel satış fiyat endeksi üç büyükşehirde mart ayında da düşmüştür. Şubattan marta reel konut fiyat endeksi İstanbul’da 1 puan, Ankara’da 2,4 puan azalmış, İzmir’de ise 0,2 puan artmıştır. Martta reel konut fiyat endeksi İstanbul’da 169,3, Ankara’da 193,3, İzmir’de ise 177,8 olmuştur.
Konut Talebi Yavaşlıyor
Çalışmada 2023 Şubat ayındaki depremden sonra çok sert bir düşüş gösteren konut talebinin temmuzdaki artıştan sonra kasıma kadar tekrar düştüğü belirtiliyor. İlgili kısım, raporda şu şekilde ifade ediliyor:
“Konut talebi aralıkta artış trendine geçmiş, şubata kadar artmış, ancak martta şubata kıyasla yüzde 1,6 azalmış ve 112,4 olmuştur. Konut talebi geçen yılın mart ayına kıyasla yüzde 23,5 daha düşüktür.”
Raporda ayrıca konut arzında yükselişin yaşandığı ifade edildi. Çalışmaya göre, satılık konut ilan sayısı ülke genelinde ve iki büyükşehirde cüzi de olsa artmış, İstanbul’da ise azalmış durumda. Satılık konut arzı geçen aya kıyasla ülke genelinde yüzde 1,5, Ankara’da yüzde 1, İzmir’de ise yüzde 2,9’a yükseldi. İstanbul’daki düşüş ise yüzde 0,1 puan düzeyinde seyrediyor.
Reel Kirada Yıllık Değişim Negatif Yönde
Raporda Türkiye genelinde enflasyondan arındırılmış reel kirada yıllık artışların uzun süredir azaldığı bilgisi yer aldı. Buna göre, mayıstan hazirana istisnai artış hariç, ortalama reel kirada yıllık artış Şubat 2023’te yüzde 86,6 ile zirve yaptıktan sonra inişe geçmiş, aralıktan ocak ayına 4 puanlık azalışla yüzde 9,5’e geriledi. Şubat ayında yıllık bazda yüzde 1,1 azalan reel ortalama kira, mart ayında yıllık bazda yüzde 8 azaldı. Bu azalışla 2024 Mart ayında ortalama reel kira 2023 Mart ayının yüzde 8 altına indi.
Raporun tamamını PDF olarak inceleyin.
