İçindekiler
Seçim sonrası ekonomik göstergeler gayrimenkul piyasasını nasıl etkileyecek, pazardaki yeni satın alımlarda ve kiralamalarda artışlar daha ne kadar devam edecek?
Profesyonel gayrimenkul oyuncuları ve yatırımcıları bir tarafa, neredeyse her vatandaş son zamanlarda buna benzer bir soruyla karşılaşmaktadır.
Öncelikle bu soruya tek bir bakış açısıyla cevap vermenin çok güç olduğunu söylemeliyim. Nitekim bir gayrimenkulün fiyatında; cins, konum, bölgedeki arz-talep dengesinin yanı sıra ülkenin ekonomik göstergeleri de (faiz oranları ve döviz kurları vb.) söz sahibidir.
Ülkemiz özelinden baktığımızda inşaat sektörü, geçmişten bu yana devlet eliyle de desteklenen önemli ve lokomotif bir alandır. Bu yüzden de genel anlamda sektörün ayakta durması için çaba harcanır.
Kredi ile Konut Alımları Kısıtlı Sayıda Gerçekleşebilir
Ekonomik göstergeler neticesinde bankaların kredi oranlarını yükseltmesinin etkilerini Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Nisan 2023 verilerinde hissetmekteyiz. Nitekim Türkiye genelinde geçen yılın aynı dönemine göre ipotekli konut alımlarında %19,7 düşüş söz konusu. Mayıs ayı itibarıyla bankaların konut kredisi faizi oranlarını %2-%3,5 bandına çektiğini, böylelikle konut kredisinin hanehalkı gelirinin %60’ını geçtiğini dikkate alırsak söz konusu düşüşün daha da hızlanacağını rahatlıkla öngörebiliriz. Özetle önümüzdeki dönemde kredi ile konut alımları, oldukça kısıtlı sayıda gerçekleşebilir.
Dövizdeki Yükselen Trend, Gayrimenkuldeki Nakit Alımları Azaltabilir
Diğer taraftan dövizdeki yükselen trend ve ekonomik göstergelerdeki belirsizlik, gayrimenkuldeki nakit alımlarını da azaltabilir.
Peki, tüm bu etkenler 2023’te konut fiyatlarının düşmesine sebep olur mu?
2023’te Ev Fiyatları Düşer mi?
Hemen herkesin aklına gelen bu soruya kısaca yanıt vermek gerekirse, kısa ve orta vadede konut satış fiyatlarının aynı kalmasının muhtemel göründüğünü söyleyebiliriz. Fiyatlardaki düşüş ise kıymetinin çok üzerinde, gerçek pazar değeri ile bağdaşmayan fiyatların pazar değerine gelmesi ile gerçekleşebilir.
Bunun yanı sıra ikinci el piyasasında deprem riski bulunan binalarda değer düşüşü yaşanabilir. Yeni konutlarda ise artış; binanın konumuna ve arz/talep dengesine göre geçmişteki hızında olmasa da devam edecektir. Özellikle yaşanan deprem felaketi sonrasında bir grup yatırımcının, tercihini yeni binalardan yana kullandığı görülmektedir.
Arsa Fiyatları Artar mı 2023
Diğer gayrimenkul türlerini inceleyecek olursak; özellikle arsa ve arazide talebin ve dolayısıyla fiyat artış hızının yukarı yönlü artmaya devam edeceği düşünülmektedir. Arazi yatırımcıları bu dönemi fırsata çevirmek için uygun fiyatlı arayışlarını sürdürecektir. Bu nedenle belki de her dönem için siyasi ve ekonomik konjonktürden en az etkilenen gayrimenkul türüne arazi diyebiliriz.
Türkiye’de almak, seçmek, uygununu bulmak çok kolay olmasa da arazi; uzun yıllar gayrimenkul piyasasının vazgeçilmezi olacaktır. Çünkü yeniden var edemediğimiz, yerine koyamadığımız en kıymetli hazinemiz, toprağımızdır.
Önümüzdeki Dönemde Ticari Gayrimenkul Fiyatlarının İbresi Nasıl Olur?
Ticari gayrimenkuller ise bu tür dönemlerde görece daha az talep gören, pazarda daha uzun süre kalan, genel olarak ihtiyaca göre inşa edilen ve bu sebeple değerlerinde en çok iskonto talep edilen mülklerdir. İçinde bulunduğumuz dönemde ise ticari mülklerin (sanayi yapıları, oteller, AVM’ler vb.) değerlerinde düşüş gözlemlenebileceğini tahmin etmek mümkündür.
Genel olarak gayrimenkul piyasasında döviz bazlı artış beklemek doğru bir yaklaşım değildir. Önümüzdeki dönemde de olası döviz artışlarında, gayrimenkul piyasasının aynı hızı takip etmesi beklenmemektedir. Daha stabil, iyi alımlarla kazandıracak, güvenli bir gayrimenkul pazarından bahsetmek mümkündür.
