İçindekiler
T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 2023-2025 yılı Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Eylem Planı yürürlüğe koyuldu.
Kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin yoğun olduğu alanların tespiti ve bu alanlara yönelik kontrolün amaçlandığı eylem planı, 5 temel bileşen başlığı altında 44 eylem içermektedir.
e-Devlet Üzerinden Kira Sözleşmesi Düzenlemesinin Detayları
Hukuki, idari ve teknik önlemlerin alınması bileşeni altında hedeflenen eylem, kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden düzenlenmesini sağlamak. Plana göre karar alma süreçlerini desteklemek ve risk analizi çalışmalarını yürütmek üzere kira sözleşmeleri, elektronik ortamda düzenlenecek.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü koordinatörlüğünde T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı ve ilgili bakanlıkların da dahil olması planlanan eylemin takvimi, 31/12/2024 olarak belirlenmiştir.
2023-2025 Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Eylem Planı
2023-2025 Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Eylem Planı’nda e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi düzenlemesi şu ifadelerle açıklanmıştır:
“Karar alma süreçlerini desteklemek ve risk analizi çalışmaları yürütmek üzere kira sözleşmelerinin elektronik ortamda düzenlenmesi sağlanacaktır.”
Türkiye’de Yaklaşık 7.235.838 Kira Kontratı Düzenleniyor
2021 yılı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye’de kiracı oranı %27,6 iken Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi’ne (ADNKS) göre toplam nüfus 84.680.273 kişi, ortalama hanehalkı büyüklüğü 3,23’tür. Bu verilerden hareketle yaklaşık 7.235.838 adet kira kontratı düzenlenmektedir. Söz konusu veriler sadece konut niteliğindeki taşınmaz verileridir. Ticari taşınmazlar bunların haricindedir.
Kira Sözleşmelerinde Güncel Uygulama Nasıl?
Düzenlenen kira kontratlarının devlete yasal olarak bildirim zorunluluğu bulunmamaktadır. 9 Temmuz 2008’de 26951 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanan 268 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ gereğince kira ödemelerinin banka kanalı ile yapılması zorunluluğu getirilmiştir.
Başlangıçta kayıt dışılığın önlenmesinin amaçlandığı düzenleme karşısında piyasada vergiden kaçınan mal sahiplerinin iki ayrı kira kontratı düzenlemeye başladığı görülmüştür. Kiranın bir kısmı banka hesabına yatırılmakta bir kısmı da elden alınmaktadır. Kısa süreli düzenlenen kira kontratlarının da uygulamada sıklaştığı görülmektedir. Yaygın uygulamalar bu şekilde devam etmektedir.
Kira Sözleşmelerinin e-Devlet Üzerinden Düzenlenmesi Ne Getirir?
2023-2025 yılı Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Eylem Planı ile amaçlanan da gayrimenkul kiralamalarında kayıt dışılığın önüne geçilmesi, kira kontratlarının resmî olarak kayıt altına alınmasıdır.
Eylem planı doğrultusunda ilgili kurum ve kuruluşlar yasal düzenleme için çalışmalara başlayacaklardır. Önemli olan eylem planı ile alınan kararların yasal olarak düzenlenmesidir. Peki, 2024 yılı sonuna kadar yaklaşık 2 yıllık süre içerisinde yasalaşma çalışmalarının yürütülmesi ve sonuçlanması sağlanabilecek midir? Bu sorunun cevabını şimdiden düşünmek yerinde olacaktır…
Kira Kontratları Resmî Olarak Kayıt Altına Alınacak
Hedeflenen eylemin yasalaşması durumunda kira kontratları resmî olarak kayıt altına alınacak, gayrimenkul sektörünün şeffaflaşması yönünde önemli bir adım atılacaktır. Burada önemli olan, devletin de vatandaşın vergiden kaçınmasına yönelik farklı uygulamalar geliştirmesinin önüne geçmek için teşviklerde bulunmasıdır.
En önemlisi, vergi oranlarının yeniden düzenlemesi ve düşürülmesidir. Sağlanacak gelir ile devlet açısından herhangi bir kayıp oluşmayacaktır. Vergi oranlarının düşürülmesinin yanında farklı teşvikler de geliştirilmelidir. Üzerinde düşünülmesi gereken en önemli husus bu teşviklerdir.
Konut Sayısına Göre Vergilendirme Oranı Düzenlenmeli
Yine bir diğer konu da oturduğu evi haricinde sahip olunan konut sayısına göre bir vergilendirme oranı düzenlenmelidir. Yani tek konut sahipleri ile birden çok konut sahiplerine aynı vergi oranı uygulanmamalıdır. Belki konut sayısına göre artan oranlarda bir düzenleme yapılması daha doğru olacaktır.
Hedeflenen bu eylem ile kira kontratlarına devlet müdahalesini beklemek, yanlış bir tahmin olacaktır.
