İçindekiler
Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) tarafından oluşturulan “GYODER Gösterge Türkiye Gayrimenkul Sektörü 2022 4. Çeyrek Raporu”, kamuoyuyla buluşturuldu. Çalışma; temel ekonomik verilerden konut satış rakamlarına, konut kredilerinden ofis ve ticari gayrimenkullere, turizm ve otelden GYF ile GYO’lara kadar pek çok başlığa ev sahipliği yaparak sektörün yakın dönem performansını gözler önüne seriyor.
Ekonomik Gelişmeleriyle 2022 4. Çeyrek
Çalışmanın “Temel Ekonomik Veriler” başlıklı kısmı; 2022 yılı 4. çeyrekte jeopolitik belirsizliklerin sürdüğünü, küresel büyüme görünümünün üzerindeki aşağı yönlü risklerin de azaldığını ifade ediyor.
Yine söz konusu süreçte faiz artırım hızlarında yavaşlamaya gidildiği, küresel aktivitede ivme kaybının devam ettiği, resesyon endişelerinde az da olsa gerileme kaydedildiği, enflasyonun ise global ölçekte yüksek seyrettiği aktarılıyor.
İlgili kısımda Türkiye’nin 2022’deki ekonomik performansıyla ilgili de şu ifadeler öne çıkıyor:
Son çeyrekte dış dengede bozulma sürmüştür. Ticaret Bakanlığı öncü verilerine göre, Ocak-Aralık döneminde ihracat 2021’in aynı dönemine göre %12,9 artarken, ithalatta artış %34,2 olmuştur. Bundan dolayı 2021 ilk 12 ayında 46,2 milyar dolar olan dış ticaret açığı 2022’nin aynı döneminde 110,2 milyar dolara ulaşmıştır. Turizm ve diğer hizmetlerdeki toparlanmaya rağmen 2021 Ocak-Kasım döneminde 4,1 milyar dolar olan cari açık 2022’nin aynı döneminde 41,8 milyar dolara genişlemiştir. Sermaye akımlarının nette çıkışa işaret ettiği bu dönemde dış borçlanmalar ve net-hata noksan kalemleriyle döviz rezervlerinde dalgalı bir seyir gözlenmiştir.
Baz etkisi ve uluslararası enerji fiyatlarındaki düşüşün katkısıyla enflasyon yılın son bölümünde sert düşüş kaydetmiştir. 2022 üçüncü çeyrek sonunda %83,5 olan genel tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) yıllık enflasyonu Aralık ayında %64,3’e inmiştir. Aynı dönemde genel yurt içi üretici fiyatları endeksi (Yİ-ÜFE) yıllık enflasyonu %151,5’ten %97,7’ye gerilemiştir.
2022 4. Çeyrekte Konut Satışları 2021’in Aynı Dönemine Göre %21,1 Geriledi
2022 4. çeyrekte konut satışlarının bir önceki senenin aynı çeyreğine göre yaklaşık %21,1 oranında gerileme kaydederek 428.429 adet olduğunu anımsatan çalışma, yılın tamamında ise toplam 1.485.622 adet konutun satıldığını belirtiyor. Söz konusu bölümün öne çıkan ifadeleri ise şöyle sıralanıyor:
-
2022 yılı itibarıyla ipotekli satışların toplam içerisindeki oranı veri setindeki en düşük seviyesine gerileyerek %18,9 olmuş; ilk satışlarda da 460.079 ile adet bazında en düşük satış sayısı gözlemlenmiştir.
-
Satış durumuna göre yapılan değerlendirmede birinci el ve ikinci el konut satışlarının toplam satışlar içerisindeki oranı geçtiğimiz yılla benzer seviyelerde kalmıştır.
-
İlk satışların toplam satışlar içerisindeki payı bir önceki yıl %30,94 iken %30,97; ikinci el satışlarının payı ise %69,06 iken %69,03 olarak gerçekleşmiştir.
-
İlk satışlar 4. çeyrekte 147.961, yıl genelinde 460.079 adet; ikinci el satışlar ise 4. çeyrekte 280.468, yıl genelinde 1.025.543 adet olmuştur.
2022’de Yabancıya Satışlar, Veri Tarihinin En Yüksek Seviyesine Ulaştı
Yabancılara yapılan satışların 2022 yılında veri tarihinin en yüksek satış adedine ve toplam satışlar içerisinde de en yüksek paya ulaştığını belirten “GYODER Gösterge Türkiye Gayrimenkul Sektörü 2022 4. Çeyrek Raporu” ilgili rakamları şu ifadelerle paylaşıyor:
Yabancılara satışlar, 2022 yılında 67.490 adede ulaşmış olup toplam satışlar içerisindeki payı %4,5 olarak gerçekleşmiştir. Bununla birlikte 4. çeyrekte, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %15,4 oranında gerileme kaydedilmiştir. Ülke uyruklarına göre 2021 yılında İran vatandaşları birinci sırayı alırken 2022 yılında en yüksek alım, yabancılara yapılan satışlar içerisinde %23,9 oranında paya sahip olan Rusya Federasyonu vatandaşları tarafından gerçekleştirilmiştir. İl bazında ise 4. çeyrekte en yüksek satış bir önceki çeyrekle benzer şekilde Antalya’da gerçekleşmiştir. Yıl genelinde İstanbul %37,0 ile birinci sırada yer alırken, ikinci sırada %32,4 pay ile Antalya, üçüncü sırada ise %6,4 pay ile Mersin bulunmaktadır.
Konut Fiyatlarındaki Artış Oranları Eylül 2022’den Sonra Düştü
Eylül 2022’de konut fiyatlarında yıllık bazda en yüksek artış oranı olan %189,1’e ulaşılmasının ardından ekim ve kasım aylarında bu rakamın %174,3’e gerilediği aktarılan raporda, “Reel artışlarda ise ağustos ayında görülen en yüksek değerin ardından üç ay art arda gerileme gerçekleşmiş ve reel artış %48,7 olmuştur. Yeni konut fiyatlarında da konut fiyatlarıyla benzer bir tablo görülmekte olup kasım ayı itibarıyla yıllık bazda nominal %164,5, reel %43,4 oranında artış gerçekleşmiştir.” ifadeleri kullanılıyor.
Konut Fiyat Artışları, 2022’de En Yüksek Seviyesine Ulaştı
Çalışmada rakamsal verilerle desteklenen ifadelere göre konut fiyat artışları da 2022 yılında en yüksek seviyelerine erişti. Buna göre Kasım 2022 itibarıyla; Türkiye geneli, İstanbul, İzmir ve Ankara’da konut birim fiyatları şöyle sıralandı:
- Türkiye geneli: 16.984 TL/m²
- İstanbul: 26.904 TL/m²
- İzmir: 20.861 TL/m²
- Ankara: 12.446 TL/m²
GYF Pazar Büyüklüğü 2022 4. Çeyrekte 34 Milyar TL Oldu
Çalışmada ilgi çeken bir diğer kısım ise gayrimenkul yatırım fonlarının (GYF) pazar büyüklüğündeki artış oldu. Bir önceki çeyrek döneme göre %55,7 gibi önemli bir seviye ile artış gösteren pazar büyüklüğü, 21.9 milyar TL rakamından 34.2 milyar TL seviyesine ulaştı.
GYO Endeksi 2022’de Rekor Tazeledi
2021 yılını 721 puan ile tamamlayan gayrimenkul yatırım ortaklığı (GYO) endeksi, Mayıs 2022’de 1.000 puanı aştı ve son çeyrekte de tarihî rekoruna ulaşarak yılı 2.099 puandan kapattı. GYO piyasa değeri, bir önceki yıla nazaran 2,5 kat artış göstererek 245,21 milyar TL’ye (13,12 milyar USD) ulaştı.
GYODER Gösterge Türkiye Gayrimenkul Sektörü 2022 4. Çeyrek Raporu’nun tamamına ulaşmak için tıklayınız…
