İçindekiler
Yapı sektörü ve ekonomi çevreleri tarafından dikkatle izlenen ‘Türkiye İMSAD Aylık Sektör Raporu’nun Şubat 2023 sonuçlarına göre, inşaat malzemeleri sanayi üretiminde 2022 yılı ikinci yarısındaki gerilemeye rağmen yıl genelinde yüzde 0,2 artış yaşandı. Yaşanan Kahramanmaraş merkezli ve 11 ilde büyük yıkımlara neden olan depremlere de dikkat çekilen raporda, bölgenin yeniden inşası için gerekli olan maliyetin 46 milyar dolar olduğu belirtildi.
Kahramanmaraş Depremlerinin Maliyeti Ne?
Kahramanmaraş merkezli gerçekleşen ve çevre illerde de büyük bir yıkıma sebep olan depremlerin maliyetiyle ilgili değerlendirmelerin yer aldığı “Türkiye İnşaat ve Yapı Sektörü” bölümünde, 28 Şubat 2023 tarihi itibarıyla yapılan hasar tespit çalışmalarına göre yeniden imar faaliyetlerinin toplam büyüklüğünün 46,0 milyar dolar olarak hesaplandığı aktarılıyor.
Bu kapsamda ilk sırada yıkılan ve ağır hasar nedeniyle kullanılamayacak durumdaki 550 bin dairenin yeniden yapılması için 28,9 milyar dolar ve bu binaların alt yapısı için de 5,6 milyar dolar harcamanın yapılması gerektiği belirtilen kısmın devamında orta ve az hasarlı konutların onarımı ve güçlendirmeleri içinse 2,6 milyar dolar harcama yapılmasının öngörüldüğü anımsatılıyor.
Ticari binalar ile kamu binalarının yapımı ve altyapı onarımı için gereken rakamların belirtildiği ilgili kısmın devamında toplam rakama da değinilerek bu harcamaların inşaat sektörüne olası etkileri şu şekilde değerlendiriliyor:
Ticari binaların yapım ve onarımı için 3,4 milyar dolar ve kamu binalarının yapım ve onarımı için de 2,5 milyar dolar harcama hesaplanmaktadır. Alt yapı onarımı ve yenilenmesi için 3,0 milyar dolar bir harcama gerekmektedir. 11 ildeki güncel hasara göre hesaplanan yeniden imar harcamalarının toplamı 46 milyar dolara ulaşmış bulunmaktadır. 46 milyar tutarındaki harcamalar aynı zamanda buna yakın inşaat harcamasının yapılması anlamına gelmektedir. Bu harcamalar 2-3 yıla yayılacaktır. 46 milyar tutarındaki inşaat harcaması aynı zamanda yaklaşık 28 milyar dolar tutarında inşaat malzemesi ihtiyacını da ortaya çıkarmaktadır. Deprem sonrası yapılacak imar faaliyetleri inşaat sektörü ve inşaat malzemeleri sanayisine ivme sağlayacaktır. Ancak bu ivme finansman olanaklarına ve imar faaliyetlerinin hızına bağlı olacaktır.
Türkiye İnşaat ve Yapı Sektörü bölümünün öne başlıkları ise şöyle sıralanıyor:
-
Deprem Riskli Bölgelerde Güçlendirme Faaliyetleri İlave Talep Yaratacak
-
İmar Faaliyetlerinde İhtiyaç Duyulacak İnşaat Malzemeleri İhracatı Yavaşlatabilir
-
Konut Kredilerinde Yeni Düzenlemeler Konut Satın Alımını Kolaylaştıracak
-
Konut Talebinde Deprem Risksiz Alanlara Kayma
-
Deprem Bölgesinden Göçler Konut Piyasasını Etkileyecek
Konut Fiyatları, Az Riskli Alanlarda Artarken Yüksek Riskli Alanlarda Azalacak
Rapora göre yaşanan depremin ardından İstanbul gibi kentlerde yüksek riskli alanlardan düşük riskli alanlara geçiş eğilimi yeniden ortaya çıktı. Bu durumun sonucunda az riskli alanlardaki konut fiyatlarının ve kiralarının artacağını ifade eden çalışma, yüksek riskli alanlarda ise fiyatların düşeceğini öngörüyor.
Yıla önemli bir artışla başlayan inşaat sektörü güven endeksinin 2023 Şubat ayında bir önceki aya göre 0,5 puan gerilediğini aktaran raporda endeks ile ilgili şu ifadeler paylaşılıyor:
Seçimler öncesi sektöre yönelik olarak açıklanan destekler ve kredi paketleri güven endeksini olumlu etkilemişti. Mevsimselliğe rağmen mevcut işlerde ve alınan yeni iş siparişlerindeki artışlar da inşaat sektörü güven endeksini desteklemekteydi. Ancak şubat ayı başında yaşanan deprem tüm sektörlerde olduğu gibi inşaat sektöründe de şok etkisi yaratmıştır. Bölgedeki imar faaliyetlerinin yaratacağı katkı inşaat sektöründe önümüzdeki aylarda güveni destekleyecektir.
İnşaat Sektörü Güven Endeksi (2010=100)
İmar Faaliyetleri İnşaat Sektörü Güven Endeksini Yükseltecek
Rapora göre yeni yıla önemli bir artış ile başlayan inşaat sektörü güven endeksi, 2023 Şubat ayında ise bir önceki aya göre 0,5 puan geriledi. Çalışmada sektörün güven endeksi ile ilgili şu açıklamalara yer veriliyor:
Seçimler öncesi sektöre yönelik olarak açıklanan destekler ve kredi paketleri güven endeksini olumlu etkilemişti. Mevsimselliğe rağmen mevcut işlerde ve alınan yeni iş siparişlerindeki artışlar da inşaat sektörü güven endeksini desteklemekteydi. Ancak şubat ayı başında yaşanan deprem tüm sektörlerde olduğu gibi inşaat sektöründe de şok etkisi yaratmıştır. Bölgedeki imar faaliyetlerinin yaratacağı katkı inşaat sektöründe önümüzdeki aylarda güveni destekleyecektir.
Son Üç Ay İnşaat Faaliyetleri Endeksi
Mevcut İnşaat İşleri Seviyesi Ne Durumda?
Çalışma kapsamında yeni yıla mevsimselliğe rağmen artış ile başlamış olan mevcut inşaat işleri seviyesi şubat ayında ise bir önceki aya göre 1,8 düşüş gösterdi. Mevsimsellik ile inşaat işlerinde görülen geleneksel gerilemeye rağmen yüksek seyreden mevcut işler seviyesi şubat ayında daha çok depremin yarattığı şok etkisi altında kaldı. Raporda konu ile ilgili yapılan değerlendirmeler şöyle ifade ediliyor:
Kamunun deprem bölgesindeki yeni imar faaliyetleri çerçevesinde başlayacağı projeler inşaat sektöründe mevcut işleri destekleyecektir. Diğer yandan deprem riski karşısında inşaatların depreme olan dayanıklılığı konusu yine önem kazanmış olup inşaat işlerinde öncelik depreme dayanıklılık olacaktır.
Çalışmanın tamamını incelemek için tıklayınız…
