İçindekiler
Endüstriyel gayrimenkul sektöründe son yıllarda lojistik depolara olan talep, mevcut arz seviyesini aşmaya başlamıştır. Özellikle büyükşehir merkezleri ve şehirlerin çevre bölgelerindeki depo – arsa arzının kısıtlı miktarda olması, mevcut depo alanlarının ihtiyacı karşılamada yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Bu durum, yeni çözüm arayışlarıyla beraber çok katlı depolara olan ilginin artmasında önemli bir etken olarak önümüze çıkmaktadır.
Çok Katlı Depo Nedir?
Çok katlı depoları; geleneksel yatay yayılımı olan depoların aksine iki veya daha fazla katlı olacak şekilde dikey olarak inşa edilmiş, tek bir şirketin veya birden fazla şirketin ayrı katlarda faaliyet gösterebildiği, bünyesinde bakım atölyeleri, sosyal alanlar, idari alanlar gibi destek bölgelerinin bulunduğu, ürünlerin depolanıp sevk edilmesine uygun alt yapıyı barındıran lojistik merkezleri olarak tanımlayabiliriz.
Çok Katlı Depoların Yatay Yayılımlı Depolara Göre Avantajları Nelerdir?
Özellikle online alışveriş pazarının artan yükseliş grafiğiyle beraber son teslimat firmalarının şehir merkezlerine yakın konumlanabilme arayışları, hem arsa metrekare fiyatlarının yükselmesine hem de arsa arz miktarında azalmaya neden olmaktadır. Bu noktada, mevcut kısıtlı arsa alanı üzerinde dikey büyüme ile çok katlı depolar inşa etmek, depolama ve operasyon alanlarına olan ihtiyacı karşılamaktadır. Çok katlı depoların avantajlarını şu şekilde sıralamak mümkündür:
- Yatay depo inşası, geniş bir alana yayıldığı için daha fazla arazi kullanımı gerektirmektedir. Doğal habitatlar ve yeşil örtü üzerinde olumsuz etki yaratabilmektedir. Çok katlı depolar ise daha az yatay alan kapladıklarından daha çevreci olarak nitelendirilebilmektedir.
- Yatay dağılıma göre dikey dağılımlı alanlar daha kolay ısıtılıp soğutulabilir, yine bu anlamda çevreci ve ekonomiktir. Yatay alanlarda ısı dağılımı daha kontrolsüz ve masraflı olabilmektedir. Ürünlerin yatay alanda taşınması daha fazla enerji ve zaman kaybına neden olabilmektedir.
- Şehir merkezlerine daha yakın olmaları ulaşım mesafelerini kısaltacağından, yakıt giderlerinde tasarruf ve yakıt emisyonlarında azalma görülebilmektedir. Yatay depolar genellikle büyük metrekare ihtiyaçları nedeniyle şehir dışlarına inşa edilmektedir.
- Çok katlı depolarda merkezi atık yönetim sistemleri kurularak daha etkin bir atık yönetimi ve daha çevreci bir geri dönüşüm gerçekleştirilebilmektedir.
- Şehir merkezlerine yakın olduklarından son kullanıcı odaklı lojistik operasyonlarında önemli oranda zaman kazanımı sağlanmaktadır.
- Her kat bağımsız olarak kiralanabilmektedir. Bu durum hem kiralayan hem de kiraya veren için avantaj sağlamaktadır.
- Dikey yönelimli bir depo, yatay depoya göre daha görünür olacağından markanın pazarlama ve reklamına önemli bir katkı sağlamaktadır.
Çok Katlı Depoların Dezavantajları Nelerdir?
Çok katlı depoların enerji maliyeti, ulaşım giderleri, çevreye olan etkisi gibi olumlu özelliklerinin yanında bazı dezavantajlarından da söz etmemiz mümkün. O dezavantajlar şu şekilde sıralanabilir:
- Dikey depo inşa sürecinde, geleneksel bir depo inşa sürecine göre daha karmaşık bir mühendislik ve yüksek maliyet bizi beklemektedir. Kat alanlarının inşasında göz önüne alınması gereken ağırlık hesaplamaları, daha fazla temel inşa malzemesi kullanımı, TIR rampaları gibi ek detaylar inşa süresini ve maliyetini olumsuz etkileyebilmektedir. İlk yatırım maliyetinin yüksek olması; geri dönüşüm süresini uzatacağından finansmanı kısıtlı işletmeler için önemli bir dezavantaj kalemi olarak görülebilmektedir.
- Çok katlı depolar, yatay geleneksel depolara göre daha fazla teknolojik taşıma sistemine (asansörler, dikey taşıma sistemleri, robotik sistemler ve benzeri) sahip olduğundan yüksek bakım maliyetine gereksinim duymaktadır. Operasyonda aksama olmaması için bakımların zamanında ve uygun bir şekilde yapılması önem taşımaktadır. Teknolojinin yoğun olduğu depolama alanları daha verimli bir şekilde yönetilebilirken, bu durum enerji maliyetlerinin de artması anlamına gelmektedir.
- Dikey depolar tercih edilme amaçları itibarıyla şehir merkezleri veya yoğun nüfuslu yerlerde inşa edilebilmektedir. Fakat bu durum, yoğun trafik ve nüfus bölgesinde konumlanılması anlamına geldiğinden ciddi operasyonel zorluklar ve zaman kayıplarına neden olabilmektedir.
- Yatay yapıların esnekleştirilip yönetilmesi, dikey yapılara göre daha kolaydır. Dikey yapılar daha kompleks yapılar olduğu için değişime ve eklentiye daha az elverişlidir.
Çok Katlı Depolarla İlgili İdari Süreçler Desteklenmeli
Çok katlı depoların; daha düşük arsa – daha yüksek emsal alanı, lojistik maliyetlere olan olumlu katkısı, şehir çeperlerindeki kullanılabilir tarım arazilerinin korunabilmesi ve enerjiyi verimli yönetebilmek adına önemli avantajlar sunması, hem kullanıcı firmaların hem de geliştiricilerin dikey yayılımlı binalara olan yaklaşımını olumlu yönde değiştirmiştir.
Ülkemizde önemli firmalara ait çok katlı depolar bulunmaktadır. Ancak gerek potansiyel nüfusumuz gerekse de stratejik konumumuz nedeni ile daha fazla depolama alanı, dolayısı ile kapasitesi ve verimliliği yüksek lojistik depolara ihtiyacımız vardır. Çok katlı depoların; çevreci bir yaklaşımla ihtiyacı giderebilme potansiyelini de göz önüne aldığımızda bu alandaki idari süreçlerin kolaylaştırıcı ve destekleyici olması, ülke menfaatlerimize büyük katkı sağlayacaktır.
