İçindekiler
Kira artış oranları, konut ya da iş yeri kira sözleşmesini yenileyecek kiracılar ve dolayısıyla mal sahipleri için büyük önem taşıyor. Yeni kira dönemi için artış miktarını belirlerken enflasyonda 12 aylık ortalamalara göre yaşanan değişimde söz konusu aya isabet eden oranın esas alınması gerekiyor.
Kira Artış Oranı Nedir?
Kiralanan konut ya da iş yerinin kira miktarının belli aralıklarla arttırılmasında belirlenen oran, kısaca kira artış oranı olarak ifade edilir. Hem mal sahibini hem de kiracıyı koruyan bu sistemde, mülk sahibinin eline geçecek kira miktarının enflasyon karşısında değerinin düşmesi engellenirken kiracı için de fahiş kira miktarına karşı koruma sağlanır.
Kira Artış Oranı Alt ve Üst Sınırlar Nedir?
Kira artış oranlarında üst sınır yıllık TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ortalamasına göre belirlenir. Yasal düzenlemeye tabi olan kira artış oranında taraflar arasında anlaşılacak kira zammı, yasal oranının üstünde olamaz. Buna karşılık iki tarafın da anlaşması ile yasal sınırın altında bir kira zam oranı belirlenebilir.
Kira Artış Oranı Hesaplama Formülü
Kira artış oranı hesaplamalarında TÜFE ortalamasına bakılır. Borçlar Kanunu kapsamında kira sözleşmesi yenilemesinde yapılabilecek en yüksek yasal zam oranı, 12 aylık TÜFE ortalamasıdır.
Konuyla ilgili Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesinde: “Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır” ifadesi yer almaktadır.
Kira artık oranı hesaplamalarında şu adımlar izlenir:
- 12 ay içindeki dönemlik TÜİK enflasyon verisi çıkarılır.
- Yıllık TÜFE ortalamasının hesaplanmasıyla kira artış oranı elde edilir (mevcut kira miktarı x 12 aylık TÜFE ortalaması / 2).
Kiracı ve mülk sahipleri kira artış oranı kapsamında kendi aralarında serbestçe bir oran da belirleyebilirler ancak bu oran TÜFE oranını geçemez.
2025 Kira Artış Oranı Hesaplama
Bir kira sözleşmesi sona erdiğinde yeni dönemde kira artış oranının tespiti için enflasyonda 12 aylık ortalamalara göre değişim oranının o aya isabet eden oranı esas alınır. Bu oran TÜİK’in sitesinden (http://tuik.gov.tr) kolayca bulunabilir. Bunun için aşağıdaki adımlar izlenmelidir:
- TÜİK’in sitesine girilerek, sol tarafta yer alan “İstatistikler” alt başlığına tıklanır, “Enflasyon ve Fiyat” seçeneği açılır.
- Ekrana gelen menüden “Haber Bülteni – Tüketici Fiyat Endeksi X (ilgili) Ay 2025” bulunarak tıklanır.
- Açılan “Haber Bülteni” kısmında sağ tarafta yer alan “Tablo 2 – Tüketici Fiyat Endeksi ve Değişim Oranları” sekmesine tıklanır.
- Gelecek tablolardan en son tablo olan “On iki aylık ortalamalara göre değişim (%)” başlıklı tabloya inilerek o tablodan ilgili ay bulunup karşısındaki oran baz alınır. Bulunan bu oran, yapılacak kira artışının karşılığıdır.
2025 Mart Kira Artış Oranı
İçinde bulunduğumuz mart ayı başında süresi biten bir kira sözleşmesini örneklendirelim:
Yukarıda adımlar takip edilip ilgili alan bulunduğunda karşımıza yazının altındaki tablo çıkacak. Tabloda gördüğümüz üzere mart ayında yenilenecek kira sözleşmesi için kira artış oranı yüzde 53,83 oranıdır.
Kira sözleşmesi hangi tarihte sona eriyorsa bir önceki ay sonu itibarıyla açıklanan oran dikkate alınır. Güncel tabloda şubat sonu oranı yüzde 53,83 olarak belirtildiği için mart ayında kira artışı bu oran üzerinden yapılır.
Kira Artış Oranına İtiraz Edilebilir mi?
Mevcut kira bedelinin piyasa koşullarına göre makul olmayacak şekilde yüksek bir seviyede artırılması, fahiş kira artışı olarak ifade edilir. Bu durum, kira kontratı yenilendiği sırada mülk sahibinin yasal oranlardan daha fazla kira zammı yapması sonucu ortaya çıkar.
Kira artışı öncesi TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık ortalama tüketici fiyat endeksi, mülk sahipleri tarafından göz önünde bulundurulmalıdır. Ev sahibi kira bedelinin TÜFE oranı kadar artırabilir. Bu orandan daha fazla kira artışı yapmak isterse kiracı bu haksız kira artışını kabul etmekle yükümlü değildir.
Kira artışının TÜFE’den daha fazla yapılabileceğine dair kira sözleşmesinde bir düzenleme olsa bile bu düzenleme geçerli değildir. TÜFE’den fazla kira artışı yapılması ancak kiracının bu durumu onaylaması ile gerçekleşebilir.
Uygulanan kira artış oranlarında yasal kira zam oranını aşan kısım, geçerli değildir. Kiracı bu oranı reddedebilir ve yasal düzenlemeye uygun bir kira zam oranı belirlenmesini talep edebilir. Fahiş kira artışı gerçekleştiğinde kiracının ALO 175 ve CİMER üzerinden ev sahibini şikâyet ederek kira artış oranına itiraz hakkı etme hakkı vardır. Bunun yanında Sulh Mahkemesinde dava açarak kira bedelinin hakim tarafından belirlenmesini de isteyebilir.
