İçindekiler
Tiny house’larla ilgili yasal sorunlardan kaçınmak için hem üretim hem de kurulum aşamalarında dikkat edilmesi gereken bazı temel noktalar vardır. Satın alıp kurmak isteyenler, tiny house’un; plakalı, ruhsatlı ve tescilli olup olmadığını kontrol etmeli, 750 kg altındaki modellerin de tescile tabi olduğunu unutmamalıdır. Ayrıca tiny house’un; tarım arazisi, sit alanı veya özel mülkiyete yerleştirilmesi durumunda yerel yönetmelikler incelenmeli ve belediye uygulamaları göz önünde bulundurulmalıdır.
Tiny house’un üretim aşamasında ise Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tasarlanması, tip onay belgesi ve uygunluk onayı alınarak üretilmesi gerekmektedir. Tiny house’lar İmar Kanunu’na tabi olmamak için hareketli bir araç olarak kayıt altına alınmalı ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne uygun şekilde ruhsatlandırılmalıdır. Bu adımlara dikkat edilerek Tiny house sahipleri belediyeler ve diğer kamu otoriteleriyle yaşanabilecek hukuki ihtilafları en aza indirebilir.
Taşınabilir Tiny House İçin Trafik Ruhsatı Nasıl Alınır?
04.12.2024 tarih ve 32742 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, daha önce yalnızca 750 kg ve üzeri çekme karavanlar için geçerli olan tescil zorunluluğu, 750 kg altındaki karavanları da kapsayacak şekilde genişletildi.
1 Temmuz 2025 itibarıyla, tüm çekme karavanlar (O1 sınıfı dahil) plaka, ruhsat ve muayene zorunluluğuna tabi olacak ve tescilleri noterler tarafından gerçekleştirilecek. 01.01.2025 öncesinde üretilmiş olanlar için ise 01.01.2035’e kadar tescil imkânı tanınmıştır. Bu düzenlemeyle, tüm çekme karavanlar yasal statüye kavuşarak kayıt altına alınmış oldu.
Tiny House Yasal Tanımı: Yapı mı, Araç mı?
Sabit tiny house’lar, imar mevzuatına tabi yapılar olarak kabul edilir ve İmar Kanunu’nun 21. maddesi gereği, belediye veya valiliklerden yapı ruhsatı alınması zorunludur. Tekerlekli tiny house’lar ise Karayolları Trafik Yönetmeliği kapsamında “çekme karavan” statüsündedir. Plakalı ve ruhsatlı olarak üretilen bu araçlar, trafik yönetmeliklerine tabi olup imar mevzuatına girmez.
Hukuki Temeller
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre tekerlekli tiny house’lar “römork” statüsündedir.
- Tescilleri, Yönetmeliğin 42. maddesine göre yapılır.
- Karayolunda kullanılacak olanlar için uygunluk onayı, ruhsat ve periyodik muayene gereklidir.
Tekerlekli tiny house’lar, imar yasalarına tabi olmadığından, sahiplerine yapı mevzuatına dayanılarak işlem yapılamaz veya yıkım kararı alınamaz. Ancak araç vasfını kaybettirecek tadilatlar yapıldığında ya da kalıcı olarak altyapı hizmetlerinden faydalanmaya başladığında uygulamada “araç vasfını kaybedip yapı niteliği kazandığı” değerlendirilerek imar mevzuatına göre işlem yapılabilmektedir.
Karayolunda seyredecek olan tiny houselar, Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik hükümlerine tabidir. Bu kapsamda, araçların trafik güvenliği ve karayolu yapısına uygunluğu için “uygunluk onayı” alınması gerekmektedir. Tiny house’lar, trafik yönetmeliklerine tabi araçlar olduklarından plaka, ruhsat ve trafik tescil işlemleri tamamlandıktan sonra başka bir izne gerek duyulmadan kullanılabilir.
Tiny House için Enerji ve Su Bağlantılarında Yasal Mevzuat
Tiny house’lar elektrik ve su gibi altyapı hizmetleri aldığında yapı olarak değerlendirilip yasal işlemlere tabi tutulurken, mobil ev tesisleri farklı bir düzenlemeye tabi kılınmıştır. 18 Ocak’ta Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik’te yapılan değişiklikle, mobil evler “Kırsal Turizm Tesisleri” başlığı altında 35 / A maddesinde düzenlenmiştir.
Bu maddeye göre mobil ev tesisleri, imar planlarında kamping veya kırsal / eko turizm alanı olarak ayrılmış yerlerde kurulabilir. Tahsisli kamu taşınmazları hariç olmak üzere, en az 5, en fazla 49 konaklama birimi içermelidir.
Bu tesislerin taşıması gereken özellikler:
- Her bir konaklama birimi için en az 250 metrekare alan ayrılması,
- Alanın çit, duvar veya yeşillik gibi düzenlemelerle çevreden ayrılarak aydınlatılması,
- Girişte her bir konaklama birimi için bir araçlık otopark alanı bulunması,
- Resepsiyon ve idare ünitesinin tesis içinde yer alması,
- Mobil evlerin tescil belgelerinin mal sahibi, belge sahibi veya işletmeci adına düzenlenmiş olması.
Konaklama birimleri doğal ışık alacak şekilde tasarlanmalı ve rahat bir kullanım sunacak biçimde dekore edilmelidir. Yatak, yastık, çarşaf, kıymetli eşya kasası, minibar, sıcak içecek hazırlama donanımı gibi temel ihtiyaçlar sağlanmalıdır. Banyolarda vitrifiye, duş, sabun, havlu gibi temel hijyen ürünleri bulunmalıdır.
Yönetmelikle getirilen bazı kısıtlamalar ise şunlardır:
- Tesiste yer alabilecek lokanta, kafe, bar gibi alanlar toplamda 100 kişilik kapasiteyi aşamaz.
- Toplantı ve çok amaçlı salonlar yapılamaz.
- Konaklama birimlerinin hareket kabiliyetini kısıtlayıcı düzenlemelere izin verilmez.
Bu tesislere turizm işletmesi belgesi alınabilmesi için, mobil evlerin tescil belgeleri ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre geçerli teknik muayene belgeleri ibraz edilmelidir. Belge alındıktan sonra da teknik muayenelerin düzenli olarak yapılıp Bakanlığa sunulması gerekmektedir.
