İçindekiler
Daha önceki yazımızda imar planlarını kimlerin hazırlayıp hangi kurumların onayladığı konusuna giriş yapmıştık. (Okumak için tıklayın.) Bu bölümde turizm, koruma vb. gibi özel amaçlı planları ve imar planı niteliğinde olan özel planları detaylı olarak inceleyeceğiz.
Özel Amaçlı Planlar Nelerdir?
Bütünleşik Kıyı Alanları Planı
Bütünleşik kıyı alanları planı, kıyı ve kıyı ile etkileşimde olabilecek alanlara ilişkin stratejik kararların yer aldığı planlardır. Çevre düzeni planları, kıyı alanlarına ilişkin nazım ve uygulama imar planları dahil tüm planlama çalışmalarına girdi sağlamaktadır.
Bütünleşik Kıyı Alanları Planını Hangi Kurumlar Onaylar?
Planlama alanı sınırı, ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak bakanlıkça belirlenir. Planları hazırlayıp aynı zamanda onaylayan kurumlar, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğüdür. Uzman raporları ile desteklenen bu planlar, kıyıların kullanımına ilişkin detayları içerir. Örneğin; yat limanları, balıkçı barınakları, yük limanları, yolcu limanları, tersaneler gibi öğelerin konumlandırılması ile ilgili ayrıntılar belirlenir. Ayrıca, su ürünleri tesislerinin nerede yapılacağı, kıyı koruma alanları ve korumaya ilişkin kriterler de bu planlar içinde yer alır.
Ulaşım Ana Planı
Ulaşım ana planı, kent içi ulaşımın yürürlükteki planlarla bütünleştirilerek çözümünü amaçlar.
Ulaşım Ana Planını Hangi Kurumlar Onaylar?
Ulaşım ana planı; kamu kurum ve kuruluşlarının, üniversitelerin, ulaştırma ile ilgili özel şirketlerin de katkılarıyla belediyeler tarafından hazırlatılarak, Belediye Başkanı’nın onayı ile yürürlüğe girer.
Turizm Amaçlı İmar Planı
Turizm amaçlı imar planları, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenen kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri için özel olarak hazırlanır. Bu bölgelerde her ölçekte plan yapma, yaptırma, resen onaylama ve tadil etme yetkisi Kültür ve Turizm Bakanlığına aittir. Koruma altına alınan alanlarda her ölçekteki plan teklifleri Kültür ve Turizm Bakanlığına sunulur.
Turizm Amaçlı İmar Planını Hangi Kurumlar Onaylar?
Bu planlar Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylandıktan sonra korunan alanlar açısından değerlendirilmek üzere Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına iletilir. Nihai onay işlemi, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından gerçekleştirilir.
Özel Çevre Koruma Bölgesi
Özel çevre koruma bölgesi; ekolojik, biyolojik çeşitlilik ve doğal kaynaklar olarak korunması gerekli alanlardır. Bu alanlar, Cumhurbaşkanı Kararı ile ilan edilen kara, su ve deniz alanlarını ifade eder.
Özel Çevre Koruma Bölgesi Planını Hangi Kurumlar Onaylar?
Özel çevre koruma bölgeleri için her ölçekte hazırlanan imar planlarını onama yetkisi, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünde bulunmaktadır. Özel çevre koruma bölgesi ile arkeolojik sit alanı içinde yer alan özel çevre koruma alanları için her ölçekte hazırlanan plan teklifleri, Kültür ve Turizm Bakanlığına sunulur. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylanan planlar, korunan alanlar açısından değerlendirilip onaylanmak üzere Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına iletilir.
Koruma Amaçlı İmar Planı
Koruma amaçlı imar planı, sit alanları için hazırlanan planlardır. Arkeolojik, doğal ve kentsel sit alanı gibi çeşitleri bulunmakta olup 1 / 5000 ve 1 / 1000 ölçeklerde hazırlanır.
Koruma Amaçlı İmar Planını Hangi Kurumlar Onaylar?
Aşağıdaki alanların plan onama yetkisi; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Taşınmaz Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğündedir.
- Kültür Varlıkları
- Kentsel sit alanları
- Tarihi sit alanları
- Arkeolojik sit alanları
- Kentsel-arkeolojik sit alanları
- Karma sit alanları
Aşağıdaki alanların plan onama yetkisi ise Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğündedir.
- Tabiat varlıkları
- Doğal sit alanları
- Özel çevre koruma bölgeleri
- Anıt ağaçlar
- Mağaralar
Boğaziçi alanında kalan koruma amaçlı imar planları, İstanbul Büyük Şehir Belediyesi tarafından hazırlanarak Belediye Meclisinin kararı ve belediye başkanının onayından sonra Boğaziçi İmar Yüksek Koordinasyon Kurulu onayı ile yürürlüğe girer.
Uzun Devreli Gelişme Planı
Uzun devreli gelişme planı, milli park ve tabiat parkı statüsündeki alanların korunması amacıyla hazırlanan 1 / 25.000 veya alanın büyüklüğüne göre gerektiğinde daha alt ölçekli fiziki planlardır.
Uzun Devreli Gelişme Planını Hangi Kurumlar Onaylar?
Türkiye’de hâlihazırda 48 milli park bulunmaktadır ve bunlar uzun devreli gelişme planları ile yönetilmektedir. Uzun devreli gelişme planlarında askı süreci bulunmamaktadır. Hazırlayan ve onaya yetkili kurum Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüdür.
İmar Planı Niteliğinde Olan Özel Planlar
Kıyı Planları
Kıyılarda gerektiğinde ilgili kuruluşların görüşleri de alınarak sadece Kıyı Kanunu ve kanuna bağlı yönetmeliğin ilgili maddesinde belirtilen yapı ve tesislerin inşası amacıyla, imar planı yapılabilir.
Kıyı Planlarını Hangi Kurumlar Onaylar?
- 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununa göre belirlenen turizm bölgeleri, alanları ve merkezlerindeki turizme dönük kullanımlar, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
- Turizm bölgeleri dışındaki tüm kıyılarda geçerli olan uygulama imar planları, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü, valilik veya belediye tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
- Koruma alanlarında yer alan kıyı planlarının nihai onay yetkisi, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğüne aittir.
Organize Sanayi Bölgeleri
Organize sanayi bölgeleri özellikli alanlardır. Kendi planlarını hazırlayıp Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına sunarlar.
Organize Sanayi Bölgelerinde İmar Planlarını Hangi Kurumlar Onaylar?
Organize sanayi bölgelerinin planları Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanır.
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri
Teknoloji geliştirme bölgesi, teknoloji üretimini teşvik amaçlı firmalara ya da üniversitelere yönelik olarak kurulan alanlardır. Teknoparklar bu alanlara örnektir.
Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde İmar Planlarını Hangi Kurumlar Onaylar?
İmar planları ve imar planı değişiklikleri, yönetmelik hükümlerine uygun olarak bölgenin yönetici şirketince hazırlattırılır. Sonrasında ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca onaylanır.
Boğaziçi, özel orman ve toplu konut alanlarındaki imar planlarına ise bir sonraki yazımızda değineceğiz.
