İçindekiler
Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) tarafından hazırlanan 2023 yılı ilk yarısına ilişkin İnşaat Sektörü Analizi Raporu, “Seçimlerin Ardından Ekonomide Rasyonelliğe Dönüş” notuyla yayınlandı.
Toplam 30 sayfadan oluşan raporun “Maliyet Yükü Ağırlaştı, Finansman Riski Arttı” notunu taşıyan “İnşaat Sektörü” başlıklı bölümünden öne çıkan kısımlar şöyle:
Yeniden İnşa Süreci İnşaat Sektöründe Hızlanma Yarattı
2023’ün ilk yarısında küresel ve ulusal ölçekteki ekonomik gelişmelerin yanı sıra inşaat sektörünün performansını inceleyen rapor, Kahramanmaraş Depremleri’nin ardından söz konusu bölgede başlayan yeniden inşa sürecinin sektörde hızlanma yarattığına dikkat çekiyor.
Çalışmada konut dışı faaliyetlerde ise ülke genelinde bir büyüme gözlemlenmediği bilgisi paylaşılıyor.
İnşaat Maliyetleri 8 Yılda 8 Kattan Fazla Arttı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan İnşaat Maliyet Endeksi hakkında da bilgiler veren çalışma; malzeme maliyetinde artış hız keserken işçilik maliyetlerindeki yükselişin ise dikkat çektiğini ifade ediyor.
Bahsi geçen endeksin Nisan 2023’te yıllık bazda %53 ve aylık bazda %1 arttığını anımsatan raporda; malzeme endeksinin yıllık bazda %40 ve aylık bazda %1,4, işçilik endeksinin ise yıllık bazda %103 ve aylık bazda %0,2 yükseldiği bilgisi paylaşılıyor.
TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi’ne göre (873,9 puan), inşaat maliyetlerinin son 8 yılda 8 kattan fazla arttığını ifade eden çalışmanın devamında şu ifadeler kullanılıyor:
Maliyet artışları geçen yıla oranla hız kesse de izleyen aylarda TL’nin döviz kuru karşısında yaşadığı hızlı değer kaybı bu konuda ilerleyen dönem için endişe yaratmıştır. Ayrıca asgari ücrete yapılan artış ve yaşanan büyük depremlerden etkilenen illerde başlayan yeniden inşa çalışmalarıyla artan talep ile birlikte inşaat maliyetlerinde yeni artışlar beklenmektedir.
Türk Müteahhitler, Suudi Arabistan ve Irak’ı Yakından Takip Ediyor
Çalışmaya göre Türk müteahhitler için Körfez pazarına, özellikle Suudi Arabistan’a yönelik çalışmalar hız kazanmış durumda. Bunun yanı sıra sektör, hayata geçmeyi bekleyen büyük altyapı projelerine ev sahipliği yapan Irak’ı da yakından takip ediyor. Yine Balkan ülkeleri de sunduğu fırsatlarla Türk müteahhitlerin radarında bulunuyor.
İnşaat Sektörü, 2023’ün İlk Yarısında Yurt Dışında 7,5 Milyar Dolarlık Proje Üstlendi
2023’ün ilk yarısında Türk inşaat sektörünün yurt dışında 7,5 milyar dolar seviyesinde toplam 110 proje üstlendiği de aktarılan çalışmada, “Böylece sektörün ilk kez 1972 yılında Libya ile yurt dışı pazara açılmasından bu yana ulaştığı uluslararası proje portföyü büyüklüğü, 133 ülkede üstlenilen 11 bin 758 projeyle toplam 480,5 milyar ABD doları olmuştur.” ifadeleri kullanılıyor.
Raporda, yıllara göre yurt dışı müteahhitlik hizmetlerindeki proje tutarları da paylaşılıyor.
Rusya – Ukrayna Savaşı Yurt Dışı Müteahhitlik Hizmetlerine Zarar Verdi
Rusya – Ukrayna savaşının yurt dışındaki Türk müteahhitler açısından zarara sebep olduğunu aktaran çalışma, her iki ülkedeki projelerin de azaldığı bilgisini paylaşıyor. Rakamlar incelendiğinde geçen yıl Türk müteahhitlerin Rusya’da üstlendiği proje tutarı 2,3 milyar dolara indi ve 2023’ün ilk yarısında da bu rakam 626 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Yine rapordaki ifadelere göre sektör, Rusya’daki kaybı bu yıl Suudi Arabistan’da hayata geçirilecek projelerle telafi etme hedefi doğrultusunda TMB koordinasyonundaki çalışmalarına hız kazandırdı.
Orta Vadede Yurt Dışındaki Türk İş Gücü Sayısındaki Hedef 100 Bin
Yurt içinde yaklaşık 2 milyon kişiye istihdam sağlayan inşaat sektörünün, yurt dışındaki iş gücü sayısını gerekli düzenlemelerle orta vadede 100 bine çıkarma amacından söz eden raporun ilgili kısmında şu ifadeler yer alıyor:
Bu konudaki engellerden ilki olan yurt dışındaki projelerde müteahhitlik firmalarımız tarafından istihdam edilen iş gücüne gelir vergisi muafiyeti sağlanması konusu çözüme kavuşturulmuş olup, diğer önemli engel olan işçi-işveren uyuşmazlıklarının bazı avukatlık büroları tarafından istismar edilmesi konusunda ise Adalet Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve TMB tarafından gerekli çalışmalar sürdürülmektedir. Seçim sürecinde kesintiye uğrayan çalışmaların hızla sürdürülmesi sektörün ekonomiye katkısının artması açısından önemli olacaktır. Bu konuda sektör, açılan davalara yönelik olarak Yargıtay’ın 2020 yılı sonunda ve 2022 yılı Ekim ayında aldığı emsal kararların içtihat hâline getirilmesini ve yurt dışı müteahhitlik hizmetleri konulu davalar için ihtisaslaşmış sınırlı sayıda mahkemenin görevlendirilmesini talep etmektedir.
Raporun tamamını PDF olarak görüntüleyin.
