İçindekiler
Türkiye, dijitalleşme yolculuğunda önemli bir adım daha atarak 2024 – 2030 Ulusal Coğrafi Bilgi Stratejisi ve Eylem Planı’nı yürürlüğe koydu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı öncülüğünde hazırlanan bu plan, ülkemizin coğrafi bilgi sistemleri alanındaki hedeflerini ve yol haritasını belirliyor. 20 Şubat 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren plan, 5 ana amaç, 26 hedef ve bu hedeflere bağlı 101 eylem içeriyor.
Coğrafi bilgi sistemleri (CBS), mekânsal verilerin toplanması, analizi ve sunumu süreçlerinde kritik bir rol oynar. Doğru ve güncel coğrafi veriler, şehir planlamasından afet yönetimine, tarımdan ulaşıma kadar pek çok alanda stratejik kararların alınmasına destek olur. Bu bağlamda, “2024-2030 Ulusal Coğrafi Bilgi Stratejisi ve Eylem Planı”, Türkiye’nin mekânsal veri yönetiminde uluslararası düzeyde rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.
Ulusal Coğrafi Bilgi Stratejisi ve Eylem Planının Temel Amaçları
Planın temel amacı; doğru, standart ve kaliteli coğrafi bilginin ulusal düzeyde üretilmesini garanti altına almak ve bu bilgilerin geniş bir şekilde paylaşımını sağlamaktır. Bu doğrultuda belirlenen 5 ana amaç şunlardır:
- Ulusal coğrafi bilgi sistemini e-Devlet ile bütünleşik olarak güçlendirmek: Kamu hizmetlerinin daha etkin ve hızlı sunulması için coğrafi bilgi sistemlerinin e-Devlet altyapısıyla entegre edilmesi hedefleniyor.
- Coğrafi bilgi endüstrisinin gelişimine katkı sağlamak: Yerli ve milli coğrafi bilgi teknolojilerinin geliştirilmesi ve bu alanda yenilikçi girişimlerin desteklenmesi planlanıyor.
- Ulusal coğrafi bilgi sistemi veri ve servis kapasitesini geliştirmek: Coğrafi veri altyapısının güçlendirilmesi ve veri paylaşımının artırılması amaçlanıyor.
- Ulusal coğrafi bilgi sisteminin farkındalığını artırmak: Kamuoyu ve paydaşlar arasında CBS farkındalığının yükseltilmesi hedefleniyor.
- Ulusal coğrafi bilgi sisteminin süreç gelişimini izlemek: Planın uygulanabilirliğini ve sürdürülebilirliğini sağlamak için izleme ve değerlendirme mekanizmaları oluşturulacak.
Eylem planının ilk somut adımı olarak, Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu, e-Devlet Kapısı üzerinden vatandaşların kullanımına açıldı. Bu platform sayesinde; kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler ve vatandaşlar, bulundukları bölgeye ait coğrafi bilgilere hızlı ve güvenli bir şekilde erişebilecekler. Özellikle afet ve acil durumlarda kritik coğrafi verilerin paylaşımı hızlanacak, böylece bilgi akışı daha etkin hâle gelecek.
Afet Yönetim Süreçlerinde Önemli Rol
Türkiye, deprem gibi doğal afetlerle sıkça karşılaşan bir ülke. Bu nedenle afet öncesi, sırası ve sonrasında doğru ve güncel coğrafi bilgilere erişim hayati önem taşıyor. Yeni eylem planı, afet ve acil durumlarda ihtiyaç duyulan kritik coğrafi verilerin hızlı ve etkin bir şekilde paylaşılmasını sağlayarak, afet yönetim süreçlerinde önemli iyileştirmeler sunuyor.
Plan, coğrafi bilgi sistemlerine; yapay zekâ, makine öğrenimi ve büyük veri analitiği gibi yeni nesil teknolojilerin entegrasyonunu da öngörüyor. Bu sayede, mekânsal verilerin analizi daha derinlemesine yapılabilecek ve karar destek sistemleri daha da güçlenecek. Örneğin, trafik yoğunluğunun gerçek zamanlı analizi veya tarım arazilerinin verimlilik tahminleri gibi uygulamalar, bu teknolojilerin katkısıyla daha hassas ve etkili hâle gelecek.
2024-2030 Ulusal Coğrafi Bilgi Stratejisi ve Eylem Planı, Türkiye’nin dijitalleşme sürecinde önemli bir kilometre taşıdır. Doğru ve güncel coğrafi bilginin etkin bir şekilde paylaşılması, kamu hizmetlerinin kalitesini artıracak ve afet gibi kritik durumlarda hızlı karar alınmasına katkı sağlayacaktır. Bu planın başarılı bir şekilde uygulanması; kamu kurumları, özel sektör, akademi ve vatandaşların ortak çabasıyla mümkün olacaktır.
