İçindekiler
08.05.2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile, alışveriş merkezi (AVM) tanımına uymayan yapı ve işletmeler artık kendilerini “AVM” olarak tanıtamayacak. Yeni düzenleme, ortak kullanım alanlarının tanımını netleştirirken, bazı fiziki kriterlere (örneğin: en az 10.000 m² satış alanı, en az 30 iş yeri vb.) uymayan yerlerin AVM sayılmasını ve ruhsatlandırılmasını da engelliyor. Ayrıca, AVM’lerin yıllık ortak gelir – gider raporlarını her yıl perakende işletmelere iletmeleri zorunlu hâle getirildi.
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenleme ile alışveriş merkezlerinin tanımı, denetimi ve şeffaflığına yönelik önemli değişiklikler Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik, özellikle küçük ölçekli ticari yapıları hedef alırken, artık her ticari kompleks “AVM” ibaresini kullanamayacak. Bunu gerçek AVM standartlarını taşımayan yapıların “AVM” adıyla faaliyet göstermesini engelleyerek tüketici güvenini sağlamak ve sektör standartlarını korumak amacıyla yapıldı şeklinde değerlendiriyorum.
AVM Tanımı Keskinleştirildi
Yeni düzenlemeye göre yönetmelikte belirtilen niteliklere sahip olmayan yapı ve işletmelerin kendilerine “AVM” deme hakları olmayacak. Özellikle asgari 10.000 metrekare satış alanı ve en az 30 iş yeri şartını sağlamayan ticari yapılar bu kapsamın dışında tutulacak.
Bu değişiklik, özellikle büyükşehirlerde apartman altlarında veya dar alanlarda kurulu “mini AVM” konseptlerinin, tüketiciyi yanıltacak biçimde “alışveriş merkezi” olarak pazarlanmasını önlemeyi amaçlıyor.
Ortak Kullanım Alanı Şartı Getirildi
Yönetmelikteki bir diğer dikkat çeken madde ise AVM projelerinde ortak kullanım alanlarının zorunlu hâle getirilmesi. Yeni kurallara göre;
- Ortak alan içermeyen projelere yapı ruhsatı verilmeyecek.
- Dış cephe, çatı gibi doğrudan kullanıma açık olmayan alanlar “ortak kullanım alanı” sayılmayacak.
Bu düzenleme ile ziyaretçilere açık dinlenme alanları, yürüme yolları, çocuk oyun alanları gibi gerçek anlamda kamusal alanlar içermeyen projelerin AVM ruhsatı alması engellenmiş olacak.
Denetim ve Askıya Alma Yetkisi Bakanlıkta
Yeni düzenlemeye göre Ticaret Bakanlığı, bazı durumlarda AVM statüsünü askıya alabilecek:
- 10.000 m² altında satış alanı olan yapılar doğrudan kapsam dışı kalacak.
- 10.000 – 20.000 m² arası satış alanına sahip AVM’ler için, iş yerlerinin yarısından fazlasının faal olmaması veya tanınmış perakendecilerin bulunmaması durumunda AVM faaliyetleri askıya alınabilecek.
Bu konuyu “atıl AVM”lerin kontrol altına alınması için önemli bir adım olarak görüyorum.
Her Yıl Gider Raporu Sunulacak
Yeni yönetmelikle birlikte, AVM yönetimlerinin her yıl nisan ayı sonuna kadar perakendecilere ortak gelir – gider raporu sunması zorunlu hâle getirildi. Rapor şu bilgileri içerecek:
- Gelir ve gider kalemleri (tür ve tutar olarak)
- Birim satış alanına düşen ortak gider miktarı
- Boş iş yerleri için yapılan harcamalar
- İş yeri sahipleri adına ödenen giderler
Bu uygulamayı kiracı konumundaki perakendecilerin finansal yüklerini daha net görebilmeleri ve gider kalemlerini sorgulayabilmeleri açısından önemli bir şeffaflık adımı olarak değerlendiriyorum.
Bu yönetmelik değişikliği ile hem tüketicinin bilgilendirilmesi hem de perakendecinin korunması hedefleniyor. Artık her ticaret kompleksi “AVM” olarak anılamayacak, ruhsat aşamasında ortak alanlar zorunlu olacak ve işletmelerin mali yükü daha net izlenebilir hâle gelecek.
