İçindekiler
İklim krizinin etkisiyle özellikle 2022 ve 2023 yazında aşırı sıcakların bütün dünyada insan sağlığına, ekonomiye ve çevreye olumsuz etkilerini gördük, duyduk ve yaşadık.
Konunun temeline inecek olursak öncelikle Sanayi Devrimi ile endüstrileşme ve kontrolsüz büyümenin etkisi altına giren dünya şehirleri, hızlı ve plansız kentleşme sorunuyla yüz yüze gelmiştir. Söz konusu dönemde çoğu zaman doğal çevre faktörü göz ardı edilerek gerçekleştirilen kentleşme faaliyetleri; çevre sorunlarının ortaya çıkmasına sebep olmuş, bunun yanı sıra söz konusu süreç çarpık kentleşmeyi de beraberinde getirmiştir. Bahse konu durum da bireylerin yaşam kalitesini doğrudan etkileyen kentin temel elemanlarından biri olan kentsel yeşil alanların önemini ortaya çıkarmıştır.
Kent içerisinde faklı işlev ve büyüklüklere sahip olan yeşil alanlar; ekolojik, ekonomik, fiziksel, estetik ve toplumsal birçok yönden kent içerisinde yaşayan bireylerin hayat standardına katkı sağlamaktadır.
Ağaçlandırma, Kentsel Tasarımın Olmazsa Olmazlarından
Kentsel yeşil alanların önemli bileşenlerinden biri olan kent içi yol ve bina çevresi ağaçlandırmaları, fiziksel ve görsel işlevleri bakımından kentsel tasarımın olmazsa olmaz elemanları olarak kabul edilmektedir.
Bu konuda yapılacak en iyi çözümlerden biri; binaların çevresinde, sokaklarda, gayrimenkul projelerinde ve şehirlerde ağaç dikimi ile yeşil alanları arttırmaktır.
Kentsel Tasarımda Ağaçlandırmanın İşlevleri Nelerdir?
Ağaçlar ve yeşil alanların kentlerdeki en temel faydalarına bakacak olursak şöyle bir sıralama yapabiliriz:
- Ağaçlar havayı temizler.
- Ağaçlar kenti ve sokakları serinletir; dünyada son 50 yılda ısıyı çeken asfalt yol ve binalar hızla artarken, şehirdeki ısının 14,5 derece arttığı tespit edilmiştir. Ağaçlar, bina ve yollara gölgelik alan yaratarak, şehirlerdeki ısı adalarının oluşumunu önler ve yaprakları yolu ile havaya su buharı püskürterek yoğunluklarına göre şehrin ısısını 12 dereceye kadar serinletebilirler.
- Ağaçlar enerji tasarrufu yapar; müstakil bir evin dört yanına doğru biçimde dikim yaparak yaz aylarındaki klima gideri yüzde 50 oranında azaltılabilir. Serinlemek için harcanılan enerji azaltılarak enerji üreten santrallerin sebep olduğu karbon salımı düşürülür. 1
- Ağaçlar su tasarrufu yapar; suyun az bulunduğu alanlarda ağaç gölgeleri, buharlaşmayı yavaşlatır.
- Ağaçlar erozyonu önler.
- Ağaçlar ekonomik fırsatlar yaratır, bina ve şehrin ekonomik değerini arttırır.
- Ağaçlar hayvanlar için barınak ve yuva görevi görür.
Yeşil Alan için Daha Fazla Alan Ayrılmalı
Yukarıda saydıklarım başta olmak üzere daha pek çok faydası ile binaların, gayrimenkul projelerinin ve yerleşim birimlerinin tasarlanma aşamasında ağaç dikimi ve yeşil alanların yapılabilmesi için daha fazla alan ayrılmalıdır.
1Ağacın, İnsan Yaşamındaki Önemi – AFAD Gönüllüleri Dağcılık Eğitim Turizm Spor Yardımlaşma Derneği (AFADER)
