İçindekiler
Meydana gelen depremler sonrası yaşanan can kayıplarının en önemli etkenlerinden biri, deprem sırasında ne yapılması gerektiğinin bilinmemesidir. Ülkemizin yer aldığı deprem kuşağı, her an can ve mal kaybı yaşatabilecek depremlere karşı hazırlıklı olmayı gerektiriyor. Her depremde yaşanan panik hâli bilinçsizlik ile birleştiğinde meydana gelen kayıplar katlanıyor.
Deprem anında yapılması gerekenler hakkında bilgi sahibi olmak ise kayıpların önüne geçmekte hayati öneme sahip. Bu konuda deprem anında kolon yanında durmaktan yaşam üçgeni oluşturmaya kadar çok çeşitli tavsiyeler mevcut. Peki, deprem anında ne yapmamız gerekiyor?
Deprem Anında Evde Nerede Durmalı?
Depreme bina içinde yakalandıysanız olabildiğince panik yapmamalısınız. Panik hâli, yanlış hareket etmenize neden olabilir.
İlk olarak sabitlenmemiş dolap, raf, pencere vb. eşyalardan uzak durmalısınız. Daha sonra sağlam sandalyelerle desteklenmiş olan masa altına veya sağlam koltuk, kanepe, baza vb. gibi kısmen daha çok koruma sağlayabilecek eşya yanına çömelerek ya da uzanarak hayat üçgeni oluşturmalısınız.
Hayat Üçgeni Nedir?
Canlıların nefes alabileceği küçük alanlar olarak tanımlayabileceğimiz hayat üçgeni, evlerimizin içinde hayatta kalacağımız büyüklükteki boşluklara verilen addır. Deprem gibi ani doğal afetler sırasında uygulanabilecek yöntemlerden olan hayat üçgeni, doğru bir şekilde yapılırsa hayat kurtaran hareketlerden biridir.
Deprem Öncesi Alınması Gereken Önlemler
Deprem sırasında yapılması gerekenlerin yanında deprem öncesi yapılması gerekenler de çok büyük önem taşımaktadır. Mevcut teknolojilerle depremi önceden tahmin etmemiz ya da kaç şiddetinde deprem olacağını bilmemiz mümkün değildir. Bu nedenle depremden önce alınan önlemler, can ve mal kayıplarını en aza indirmeyi sağlayabilir.
Deprem öncesi alınması gereken önlemleri kısaca şöyle sıralamak mümkündür:
- Depremden en çok etkilenen noktalar genelde kaygan, ovalık, sonradan doldurulmuş olan yani yumuşak topraklı arazilerdir. Oturacağınız evi bu alanlardan değil, zemini saha sağlam noktalardan tercih etmelisiniz.
- Bina tercihinizi İnşaat Yönetmeliği ve yapı tekniğine uygun olarak inşa edilen, depreme karşı dayanıklı yapılardan yana kullanmalısınız. Kısaca deprem riski taşıyan binalardan uzak durmalısınız
- Binanızın depreme karşı dayanıklılığını anlamak için bu alanda uzmanlara testler yaptırmalısınız. Bunun yanında binanın dayanıklılığını artırmanız da gerekebilir.
- Kitaplık, beyaz eşya, koltuk takımı gibi depremde hareket ederek tehlike yaratabilecek eşyaları sabitlemelisiniz.
- Deprem esnasında açılan dolap kapaklarından dökülen eşyalar risk oluşturur. Bunu önlemek için çocuk kilitleri kullanarak dolap kapaklarınızı kilitleyebilirsiniz.
- Mobilyalarınızı deprem anında çıkış yolunu kapatmayacak şekilde konumlandırmalı ya da engel oluşturabilecek mobilyaları daha uygun bir yere taşımalısınız.
- Aileniz için deprem çantası hazırlamalı ve bu çantayı evden çıkarken kolayca ulaşabileceğiniz bir noktada tutmalısınız.
- Deprem anında yapılması gerekenler hakkında başta aileniz olmak üzere tüm tanıdıklarınızı bilgilendirerek deprem tatbikatı yapmalısınız.
Deprem Anında Ne Yapılmalı?
Deprem anında yapmanız gerekenler, depreme nerede yakalandığınıza göre değişiklik gösterebilmektedir. Çeşitli yerlerde depreme yakalanmanız durumunda yapabileceklerinizi şöyle özetleyebiliriz.
Bina İçindeyseniz
Öncelikle panik yapmamaya özen gösterin. Üzerinize devrilebilecek her türlü eşyadan ve cam, pencere, dışarıya bakan duvarlar ile kapılardan uzak durun. Sarsıntı sırasında yataktaysanız doğrulmayın ve başınızı bir yastıkla koruyun. Ayaktaysanız merdivenlere, balkona ya da çıkışlara doğru koşmayın. Asansör kullanmayın. Sarsıntı bitene kadar içeride kalın. Bittikten sonra elektrik, gaz ve su vanalarını kapatın; soba ve ısıtıcıları söndürerek önceden hazırladığınız deprem çantasını da yanınıza alarak binayı terk edin.
Açık Alandaysanız
Kapalı alanlara girmeyin. Deniz kıyısından, diğer binalardan, enerji hatlarından ve ağaç diplerinden uzak durun. Toprak kayması tehlikesine karşı taş veya kaya düşebilecek yamaç altlarında beklemeyin. Sarsıntı sırasında binalardan düşebilecek baca, cam kırıkları ve sıvalara karşı dikkatli olun. Bunun yanında kanalizasyon, elektrik ve gaz hatlarından gelecek tehlikeleri de göz önünde bulundurun. Açık alanda depreme yakalanmanın en büyük tehlikesi, bina duvarlarının yıkılmasıdır. Bina yıkıntılarının meydana geldiği bölgelerden uzak durun ve mümkün olduğunda etrafı açık olan alanlarda kalmaya gayret edin.
Araç Kullanıyorsanız
Seyir hâlindeyseniz sarsıntı başladığı anda (bulunduğunuz yer güvenli ise) sağa yanaşarak durun. Araç pencerelerini kapatarak bekleyin. Hasarlı yol ve köprüleri kullanmayın. Ağaçlardan, enerji nakil hatlarından, direklerden ve trafikten olabildiği kadar uzak durun. Açık alanlara yalnızca sarsıntı durduktan sonra gidin.
Aracınız güvenli bir bölgede değilse aracı durdurun; kontak anahtarını üzerinde bırakarak aracı terk edin. Bir tünelin içindeyseniz ve çıkışa yakın değilseniz aracınızın yanına yatarak ayaklarınızı karnınıza çekin, ellerinizi de başınızın üstüne kavuşturarak cenin pozisyonu alın.
