İçindekiler
Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Öğretim Üyesi ve Deprem Uzmanı Prof. Dr. Şükrü Ersoy ile 23 nisan günü İstanbul’da meydana gelerek korku yaratan 6.2 şiddetindeki deprem ile ilgili merak edilenleri konuştuk.
Beklenen büyük Marmara depremi ve bununla beraber İstanbul’da meydana gelebilecek tsunami tehlikesine dair de açıklamalar yapan Prof. Dr. Ersoy, “Depremin bu aktivitesine bakarak ‘Tüm Marmara’nın depremselliği bitti’ demek mümkün değil. Elbette deprem oluşturabilecek başka fay parçaları da var. Dolayısıyla tüm olaya bitti gözüyle bakmak çok yanlış bir yaklaşım” şeklinde konuştu.
Depremler Bitti mi, Devamı Gelecek mi?
23 nisan günü yaşadığımız Silivri merkezli 6.2’lik depremi nasıl yorumlarsınız? Tehlikeli bir süreçte olduğumuzdan söz edilebilir mi?
6.2 büyüklüğündeki deprem Silivri açıklarında deniz içindeki Kumburgaz fayı üzerinde oldu. Kumburgaz fayı, Kuzey Anadolu fayının bir parçası. Onun uzunluğu yaklaşık 40 kilometre civarında. İki günden beri meydana gelen depremler bunun üzerinde oluyor. Depremin bu aktivitesine bakarak “Tüm Marmara’nın depremselliği bitti” demek mümkün değil. Elbette deprem oluşturabilecek başka fay parçaları da var. Dolayısıyla tüm olaya bitti gözüyle bakmak çok yanlış bir yaklaşım. Bu aktiviteler şimdilik Kumburgaz fayını ilgilendiriyor. Onun boyu belli, uzunluğu belli. Onun dışında toplamda zaten 120 kilometre civarı kırılmaya aday üç parça fay vardı. Bunların bir tanesi üzerindeydi bu deprem. Dolayısıyla “Bundan sonra kesinlikle deprem olmaz” demek çok hatalı ama, “Bu depremlerin hemen peşinden büyük bir deprem gelecek” demek de spekülatif olur.
Beklenen Büyük Marmara Depremi İhtimali Ortadan Kalktı mı?
Yaşadığımız depremin beklenen büyük Marmara depremine bir işaret olduğundan söz edilebilir mi? Bunu gelecek depremi ortadan kaldıran bir ihtimal şeklinde değerlendirmek mümkün mü?
Sonuç olarak konuştuğumuz bütün mesele, Kumburgaz fayı üzerindeki deprem aktivitesi. Tüm Marmara’yı konuşmuyoruz. Tüm Marmara için söylenecek pek çok şey var. Doğusundaki bitişik faylarda deprem aktivitesi olayı var. Onun dışında Güney Marmara’da deprem oluşturabilecek faylar var. Söz gelimi Bursa civarında.
Sonuç itibarıyla bu aktivite bütün Marmara’nın deprem tehlikesini ortadan kaldıran bir durum değil. Bunu sadece kendi içinde ele almak gerekir. O yüzden böyle çok keskin ve iddialı sözler sarf etmek tehlikeli.
Artçı Depremler Ne Zaman Bitecek?
Hâlihazırda yaşadığımız artçı depremler daha ne kadar sürebilir? Bu konuda öngörüde bulunmak mümkün mü?
Artçı depremler bir hafta daha devam edecektir. Biz şu anda deprem sürecini bitirmedik. Ne zaman artçılar azalır ve biter, o zaman bu süreç bitmiş olur. Öncüsü, ana şoku ve artçısı bir bütündür aslında. O bakımdan deprem bir süreçtir. Bu sürecin henüz içindeyiz. Öyle takdir etmek gerekiyor. O da bence en erken bir hafta sürecektir.
Daha Büyük Bir Deprem Gelebilir mi?
Yaşadığımız depremin, beklenen büyük İstanbul depremini bir miktar kırdığı yönünde iddialar da mevcut. Bundan sonra daha güçlü bir deprem yaşama ihtimalimiz nedir?
Bunu tam olarak bilme şansımız pek yok. Çünkü bir fay üzerindeki aktiviteyi konuşuyoruz. Bunun elbette yan faylara bir gerilim transferi söz konusu olabilir ama ne zaman komşu faylar faaliyete geçer bilemeyiz. Bu konuda iddialı konuşmak çok spekülatif olur. Bunları konuşmak için erken.
İstanbul’da Tsunami Tehlikesi Var mı?
Depremin tetiklediği tsunamiler karşısında özellikle İstanbul’un kıyı bölgelerinde nasıl bir tehlikeden söz edebiliriz?
Tsunami tehlikesi var çünkü tarihsel süreçler içerisinde yıkıcı tsunami dalgaları var. Dolayısıyla tarih tekerrürden ibaret. 6 buçuğu geçen daha büyük depremler olduğu takdirde depremin kendisinden olmasa bile denizin içerisinde yaratacağı deniz altı heyelanları tsunamiyi tetikleyebilir. O da kıyılarımızda etkili olur. Bu 6.2’lik deprem olduğunda Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tsunami konusunda erken uyarı verdi aslında. Çok zayıf bir çalkalanma oldu. Ona tam tsunami diyemeyiz. Suda bir hareketlenme oldu. Bunun videosu sürekli dolaşıyor. Bizim kastettiğimiz tabi daha ciddi, daha yüksek, daha yıkıcı olanlar. Kara içine girebilecek tsunami dalgaları da oluşabilir.
