İçindekiler
Kira bedellerindeki yükselişler, ülkemizin en büyük sorunlarından biri olarak karşımızda duruyor. Özellikle son dönemlerde Türkiye’de yaşanan alışılagelmişin dışındaki kira artışları, ne yazık ki birçok bölgede kendisini net bir şekilde hissettiriyor.
İçinde bulunduğumuz durumda mülk sahipleri, ülke genelindeki kira artışları nedeniyle zam pazarlığı yaparken kira süresinin sona ermesini gerekçe göstererek kiracılarını çıkarıp mülkünü daha yüksek bir fiyatla kiraya vermeyi hedefliyor.
Ancak bu noktada bilinmesi gereken bir şey var ki haklı nedenler bulunmuyorsa kontratın süresi dolmadan kiracının evden çıkarılması talep edilemez…
Kira Süresi Bitiminde de Belirli Şartlar Karşılanmalı
Peki, mülk sahibi kira süresinin sona erdiğini gerekçe göstererek kiracısını evden çıkarabilir mi?
Cevabı “hayır” olan bu sorunun ayrıntılı yanıtı, Türk Borçlar Kanunu 347. maddede şu şekilde açıklanmıştır:
“Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir.
Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde kiracı her zaman, kiraya veren ise kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra, genel hükümlere göre fesih bildirimiyle sözleşmeyi sona erdirebilirler.”
Yine ilgili kanunun 348. maddesinde fesih bildiriminin geçerlilik koşulu ise şu şekilde belirtilmiştir:
“Konut ve çatılı işyeri kiralarında fesih bildiriminin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır.”
Mülk, Sahibinin Yakını İçin Lazımsa Süreç Nasıl İlerliyor?
Peki mülk sahibi konutunu, “oğlum oturacak, kızım oturacak” diyerek tahliye etmek isterse nasıl bir yol izlenmeli?
Türk Borçlar Kanunu 350. maddeye göre kiraya veren, kiralanan mülkü kendisi, eşi, alt soyu, üst soyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut, iş yeri gereksinimi sebebiyle kullanacaksa; dava ile kira sözleşmesini sona erdirebilir.
Gereksinim sebebiyle kiracının evden tahliyesi hâlinde haklı sebepler hariç, evin 3 yıl başkasına kiraya verilmesi yasaklanmaktadır. Söz konusu yasak, gereksinim nedeniyle tahliyenin yanı sıra yeniden inşa ve imar amacıyla gerçekleştirilen tahliyelerde de geçerlidir. Bu durumda mülk sahibi konutu, üç yıl boyunca yalnızca eski kiracıya verebilecektir.
3 yıllık eski kiracısından başkasına kiralama yasağına uymayan ev sahibi; eski kiracısına son kira yılında ödenmiş olan bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödemekle yükümlüdür.
Yani Türk Borçlar Kanunu özetle ev sahibine, “3 yıl boyunca haklı sebep olmamasına rağmen eski kiracından başkasına evini kiraya verirsen, en az 1 yıllık kira bedelini kiracına tazminat olarak ödemekle yükümlü olursun.” demektedir.
Ev Satılırsa Kiracı Evden Çıkmak Zorunda mı?
Mülkün içerisinde kiracı varken satılması hâlinde yeni mal sahibi kiracıya 1 ay içinde ihtar göndererek tahliye talep edebilir. Bu durumda satın alma tarihinden itibaren 6. ayın sonuna kadar da kiracı, evde kalmaya devam edebilir. Yani ev satılsa dahi, kiracıya 6 ay süre verilmesi gerekir.
Ancak kiracı 6. ayın sonunda da çıkmazsa tahliye davası açılabilir. Eski mal sahibi ile yapılan kira sözleşmesinin sonunda da direkt dava açılarak, tahliye talep edilebilir.
Konutun satışı hâlinde yeni mülk sahibi kira artışı isteyebilir. Bu durumda konutun satışı, içindeki kiracıyı artıştan kurtarmayacaktır. Zira konutun satışı, kira artışı yapılmasını engelleyen bir durum değildir. Kira artışı, kontrata göre yapılmaktadır…
