İçindekiler
sahibinden.com ile Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) iş birliğiyle hazırlanan “sahibindex Kiralık Konut Piyasası Görünümü: Mart 2023” raporunda, depremden en çok etkilenen illerdeki arz, talep ve fiyat değişimleri incelendi.
Şubat ayı verileriyle hazırlanan çalışmaya göre ülkemizde yaşanan ve büyük yıkıma yol açan deprem sonrası Türkiye genelinde kira fiyatlarındaki yıllık artış oranı yüzde 189,5 olurken ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatı 86,9 TL’ye yükseldi.
Raporun özet kısmında yıllık kira artış oranı ile ilgili şu bilgiler aktarılıyor:
Türkiye genelinde ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatındaki yıllık artış oranı şubatta yüzde 189,5 olurken ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatı 86,9 TL’ye yükselmiştir. Öte yandan, yıllık kira artış oranı İstanbul’da yüzde 138,5, Ankara’da yüzde 153, İzmir’de ise yüzde 182,1 olmuştur. Ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatları İstanbul’da 116,9 TL, Ankara’da 60,7 TL, İzmir’de ise 84,6 TL’dir. Enflasyondan arındırılmış (reel) kira fiyatları da hem ülke genelinde hem de üç büyükşehirde artmıştır.
Kiralık konut talep göstergesi ocak ayına kıyasla yüzde 34,9 artmıştır. Geçen yılın aynı ayına kıyasla kiralık konut talebi yüzde 48,4 yüksektir. Kiralık konut piyasasında bir canlılık göstergesi olarak kullandığımız kiralanan konut sayısının kiralık ilan sayısına oranı hem ülke genelinde hem de üç büyükşehirde artmıştır. Kiralık konut piyasasındaki bir diğer canlılık göstergesi olan ve kiralık ilanların ne kadar süre yayında kaldığını ölçen kapatılan kiralık ilan yaşı hem ülke genelinde hem de üç büyükşehirde yükselmiştir.
Konut Sayısı Azaldı, Kira Fiyatları Arttı
Çalışmaya göre 6 Şubat günü yaşanan depremden etkilenen 10 ilimizde konut sayısı belirgin ölçüde azaldı. Deprem bölgesinde yapılan incelemelere göre 520 bin bağımsız bölümden oluşan 164 bin 321 bina yıkık, acil yıkılacak veya ağır hasarlı olarak tespit edildi. Konut stokundaki bu azalışın yanında, kiralık konut talebinde büyük bir artış ortaya çıktı. Deprem sebebiyle ortaya çıkan barınma ihtiyacı özellikle kiralık konut talebinin artmasına neden oldu. Bahsi geçen konu ile ilgili raporda şu açıklamalara yer veriliyor:
Türkiye genelindeki kira fiyatlarındaki yıllık değişim geçtiğimiz üç ayda olduğu gibi şubatta da artmıştır. Ocakta yüzde 173,5 olan yıllık kira fiyatlarının yıllık artış oranı şubatta yüzde 189,5’e yükselmiştir. Geçen yılın aynı döneminde 30 TL olan Türkiye geneli güncel ortalama metrekare kira fiyatı 86,9 TL olmuştur. Deprem sonrası hem konut stokunun azalması hem de kiralık konut talebinin artması ülke genelindeki kira fiyatlarının yıllık artış oranının 16 puan yükselmesinde etkili olmuştur.
Büyükşehirlerde Yıllık Kira Artışları Ne Durumda?
Raporda depremden etkilenen illerimizdeki vatandaşların önemli bir bölümü diğer illere göç ettiği, kira fiyatlarındaki artış oranının ise İstanbul’da ve İzmir’de azalırken Ankara’da yükseldiği belirtiliyor. Çalışmada konuyla ilgili aktarılan bilgiler şu şekilde:
İstanbul ve İzmir’e kıyasla Ankara’nın deprem bölgesine yakınlığı ve deprem riskinin daha düşük olduğuna dair yaygın kanaat gibi nedenlerle Ankara, depremzedelerin tercih ettiği bir il olmuştur. Ankara’daki konutlara olan yüksek talep bu ilimizdeki kira fiyatlarında görülen yüksek artışın önemli bir nedenidir. Diğer bir neden ise Ankara’da kiralık konut arzının düşmesidir. Bu iki etken Ankara’daki yıllık kira fiyat artış oranının aydan aya 9 puan artmasına neden olmuştur.
Kiralık ilan metrekare fiyatlarındaki yıllık artış oranları Ankara’da yükselirken İstanbul’da ve İzmir’de düşmüştür. Yıllık kira fiyatı artış oranı ocaktan şubata İstanbul’da yüzde 145,7’den yüzde 138,5’e, İzmir’de yüzde 183,2’den yüzde 182,1’e gerilemiş, Ankara’da ise yüzde 144’ten yüzde 153’e olmak üzere oldukça yüksek bir artış görülmektedir. Ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatları İstanbul’da 116,9 TL, Ankara’da 60,7 TL, İzmir’de ise 84,6 TL’dir.
Raporda büyükşehirlerdeki yıllık kira artışlarında farklılaşma kapsamında ise şu bilgiler sıralanıyor:
Şubat ayında yıllık ortalama kira artışı ülke genelinde yüzde 188,5 olurken büyükşehirlerdeki cari kira artış hızları farklılık göstermektedir. En yüksek fiyat artışı görülen iller: Denizli ve Trabzon (yüzde 240,9), Antalya (yüzde 224,3), Mersin (yüzde 197,6) ve Kocaeli’dir (yüzde 192,4). En düşük kira artışının görüldüğü iller: Van (yüzde 136,4), Gaziantep (yüzde 130), Erzurum (yüzde 122,2), Diyarbakır (yüzde 106,4) ve Kahramanmaraş’tır (yüzde 100,9).
Şubat verilerine göre bütün büyükşehirlerdeki yıllık kira fiyatı artış oranı yıllık TÜFE enflasyon oranından (yüzde 55,2) yüksektir.
Çalışmanın tamamını PDF olarak görüntüleyin.
