İçindekiler
Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), ekonomi çevreleri ve sektörün yakından takip ettiği İnşaat Sektörü Analizi Raporu’nun Ocak 2023 sayısını kamuoyu ile paylaştı. 2022 yılının son çeyrek dönemine ilişkin çalışmada yurt içinde daralan inşaat sektörünün son derece zor bir süreçten geçtiği vurgulanarak, sürdürülebilir büyümeye dönüşün yakın zamanda öngörülmediği belirtildi.
“Küresel Ekonomi Daralıyor Enflasyon Tartışmalarına Resesyon Eklendi” başlığıyla yayımlanan analizde inşaat sektörü güçlendirilmeden kalkınma hedeflerinin sürdürülmesinin mümkün görünmediği, 2023 yılında kamu müteahhitlerinin ve konut sektörünün sorunlarını çözecek ilave adımların beklendiği ifade edildi.
İnşaat Sektörü Giderek Daralıyor mu?
Küresel ve ulusal ekonomi ile inşaat sektörüne ilişkin verilerin detaylı şekilde işlendiği raporda sektördeki daralmanın hız kazandığı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:
İnşaat sektörü yeni yıla salgından önce başlamış olan, 2022 yılında da iç ve dış dinamiklerin etkisiyle devam eden girdi maliyetlerindeki yüksek artış sorunu ile girmiştir. Sektörde son 5 çeyrek dönemdir artan oranlarda aralıksız daralma yaşanmaktadır. Son olarak 2022 yılının üçüncü çeyrek döneminde inşaat faaliyetlerinde kaydedilen %14,1’lik küçülme de bu durumun kritik bir göstergesi olmuştur. Yüksek enflasyonun yanı sıra ödenek yetersizliği ve hak ediş ödemelerinde yaşanan gecikmeler sektörü olumsuz etkileyen unsurlar olmaya devam etmektedir.
GSYH ve inşaat sektöründe büyümenin seyri (%)
Ekonominin genelinde 200’ün üzerinde alt sektöre yarattığı talep ve sahip olduğu istihdam gücüyle Türkiye’nin mevcut üretim yapısı içinde önem taşıyan inşaat sektörü, 2022 yılının ilk üç çeyrek döneminde yıllık bazda sırasıyla %7,7, %9,9 ve %14,1 oranlarında küçülmüştür. Sektör, Temmuz-Eylül 2022 itibarıyla GSYH’den %4,8 pay almıştır. Oysa bu oran 2016 yılında %9’a kadar çıkmıştı. Esasen daralma süreci, döviz kurunda öngörülemez yükselişin yaşandığı 2018-2019 döneminde başlayan inşaat sektöründe, Covid-19 salgınıyla birlikte sorunlar artmıştır. Sektörde söz konusu dönemde alınan tedbirlerle ve ardından ekonomide sıkı para politikasına geçişle ivme kaybı yaşanırken, aşılamanın artması ve salgın önlemlerinin gevşemesiyle birlikte 2021 yılının ilk yarısında oldukça sınırlı büyüme gözlenmiştir. İzleyen dönemde küresel ve ulusal ekonomideki gelişmelerle yeniden küçülen sektör, yıl genelinde %0,6 daralmıştır. 2022 yılında daralmanın hızlandığı inşaat faaliyetlerinde yakın zamanda büyümeye dönüş olası görünmemektedir.
Konut Üretiminde Artış Destekleniyor
Raporda, yatırımcıların 2021 sonunda gayrimenkul alımına yönelmesinin de etkisiyle bir süre hızlı bir yükseliş sergileyen konut satışlarının 2022 yazında yavaşladığı vurgulanarak şu bilgiler paylaşılıyor:
Konut satışları (adet) kasım
Yeni inşaat başlangıçlarında süren gerileme de sektördeki sorunlara işaret etmekte olup, gerçekleştirilen desteklerle (sosyal konut atılımı ve orta gelirliye uygun koşullarda konut kredisi kampanyası gibi) sektörün bu alanında kısmi bir rahatlama sağlayabileceği değerlendirilmektedir.
TÜİK verilerine göre Türkiye genelinde konut satışları, 2022 yılına zayıf bir başlangıç yapmış; Mayıs 2022 ve Ocak-Mayıs 2022 dönemlerinde ise satışlarda tarihi yüksek rakamlara ulaşılmıştır. Bu gelişmede, salgınla 2020 ve 2021 yılının aynı aylarında satışlarda yaşanan düşük seyrin yarattığı olumlu baz etkisi ile TL’nin döviz kuru karşısındaki değer kaybının öne çıktığı koşullarda yatırımcıların enflasyondan kaçış trendi ve hayata geçirilen uygun koşullu kredi kampanyalarının etkisi olduğu değerlendirilmiştir.
Akabinde yaz döneminde konut satışlarında genel olarak yavaşlama izlenmiştir. Hükûmetin sosyal konut projesinin başlatıldığı geçtiğimiz çeyrek dönemde satışlar, geçen yıla göre aylık bazda gerilemiş; son olarak kasım ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %34,1 azalırken, ocak-kasım döneminde yıllık bazda %1 artış göstererek 1 milyon 277 bin 659 olarak gerçekleşmiştir.
Çalışmanın tamamını incelemek için tıklayınız…
